فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

غلظت بالای فلزات سنگین در خاک به­ طور مستقیم روی کیفیت خاک، آب و سلامت انسان تأثیر دارد. بنابراین کاهش تحرک این عناصر به­ویژه در خاک ­های آلوده توسط اصلاح ­کننده­ های ارزان و مؤثر، می ­تواند سبب حل مشکلات محیط‌زیستی گردد. هدف از این مطالعه تأثیر نانوبیوچار بر تحرک عناصر آلاینده روی و سرب در خاک­ آهکی آلوده بود. بدین‌منظور یک آزمایش انکوباسیون به­ صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با دو فاکتور 1) نوع جاذب­ (چهار سطح) و 2) مقدار جاذب­ (سه سطح) به‌مدت 90 روز در سه تکرار اجرا گردید. در پایان دورة انکوباسیون غلظت قابل دسترس و شکل­ های شیمیایی سرب و روی اندازه­ گیری گردید. نتایج نشان داد بیشترین کاهش در مقدار قابل دسترس عناصر در خاک تیمار شده با نانوبیوچار اصلاح شده با آهن است. به­طوری‌ که مقدار سرب و روی قابل دسترس در تیمار 1 درصد نانوبیوچار اصلاح شده در مقایسه با تیمار شاهد به ­ترتیب 34/65 و 15/38درصد کاهش یافت. کاربرد بیوچار به­ ویژه در اندازة نانو سبب کاهش معنی­ دار (0/05≥P) روی و سرب در بخش قابل تبادل و افزایش آن­ها در بخش باقیمانده نسبت به تیمار شاهد گردیدند. با افزایش درصد بیوچار و نانوبیوچار افزوده ­شده به خاک مقدار IR افزایش و مقدار MF کاهش یافت که بیانگر کاهش تحرک فلز در خاک است. به ­طور کلی افزودن بیوچار در اندازة نانو، سبب تغییر شکل عناصر از شکل ­های ناپایدار (شکل­های قابل تبادل و کربناتی) به شکل ­های پایدار (شکل‌های پیوند خورده با اکسیدهای آهن و منگنز و شکل آلی) و کاهش بیش­تر تحرک فلزات در خاک گردید.