فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمین‌های کشاورزی منابع ارزشمند و محدودی هستند، بنابراین اهمیت حفظ و نگهداری از این‌ گونه اراضی به‌دلیل اهمیت محصولات کشاورزی، از نظر اقتصادی و برطرف کردن نیازهای معیشتی جمعیت، امری طبیعی و ضروری است. در این راستا، از مهم‌ترین چالش‌های قرن اخیر در زمینة اراضی کشاورزی، تغییرات کاربری اراضی مولد کشاورزی می‌باشد که افزون بر مشکلات ‌محیط‌زیستی متعدد از جمله تخریب خاک‌های حاصلخیز، پوشش گیاهی و کاهش تنوع جانوری را به‌دنبال دارد. امروزه با هدف برنامه‌ریزی متناسب و اجرای موفق برنامه‌ها، نیازمند اطلاعات صحیح، دقیق و به‌روز از نسبت کاربری‌های اراضی و سیمای سرزمین هستند، بنابراین فناوری سنجش ‌از دور به‌دلیل داشتن دید فضایی و یکپارچه از منطقه و سیستم اطلاعات جغرافیایی به‌دلیل داشتن قابلیت تجزیه ‌و تحلیل، مدل‌سازی و تهیة نقشه‌های کاربری می‌توانند در این راستا کارآمد باشند. بدین‌منظور هدف این پژوهش، بررسی روند تغییرات و دگرگونی اراضی کشاورزی شهرستان شهریار در 30 سال گذشته با استفاده از تکنیک سنجش ‌از دور و GIS می‌باشد. در این پژوهش، به‌منظور تجزیه‌ و تحلیل اطلاعات و تهیة نقشة کاربری اراضی کشاورزی از تصاویر ماهواره‌ای لندست و سنجنده‌های TM-ETM-TIRS در سال‌های 1989 تا 2022 (4 دوره) استفاده‌ شد. نتایج نشان داد که اراضی باغی در 30 سال اخیر کاهش زیاد و اراضی زراعت آبی-دیمی و کشاورزی و همچنین زمین‌های کشاورزی افزایش داشته‌اند و تجزیه ‌و تحلیل پوشش گیاهی با استفاده از شاخص NDVI روند کاهش پوشش گیاهی در سال‌های مورد مطالعه را نشان داد. همچنین الگوی تغییرات اقلیمی، کاهش بارش و افزایش دمای سطح اراضی کشاورزی در 30 سال اخیر را نشان داد که کشاورزان را برای انجام فعالیت زراعی و کشاورزی با کمبود و کاهش آب و عدم تمایل به فعالیت روبه‌رو کرده است. با توجه به یافته‌ها، آنچه مشهود است، روند تغییرات اقلیمی از قبیل افزایش دما و کاهش بارش و تغییرات اراضی کشاورزی به یک چالش جدی و نگران‌کننده در این شهرستان تبدیل ‌شده که نیازمند پیاده‌سازی و ارائة راهکارها و سیاست‌های جدید به‌منظور توسعه و ترویج فعالیت‌های کشاورزی می‌باشد.