فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در این پژوهش باران مؤثر در اراضی تحت کشت گندم دیم استان کرمانشاه به روش حل معکوس برآورد گردیده و نتایج حاصل از آن با روش­های تجربی برآورد باران مؤثر ( USDA، FAO، درصدی و تجربی) مقایسه و خطای نسبی آن­ها برآورد شده است. با توجه به نیاز به داده­های هواشناسی و عملکرد محصول گندم دیم، از داده­های هواشناسی استان کرمانشاه که شامل 10 ایستگاه هواشناسی بوده و همچنین از اطلاعات میزان تولید و سطح زیرکشت موجود در سالنامه­های زراعی برای محصول گندم دیم برای 14 سال زراعی استفاده شد. ابتدا بارش مؤثر به کمک انواع روش­های مورد اشارة تجربی محاسبه و همچنین تبخیر تعرق واقعی محصول گندم دیم با استفاده از توابع عملکرد در محدودة مطالعاتی محاسبه و در نتیجه مقدار بارش مؤثر برآورد گردید. سپس روش­های برآورد بارش مؤثر به‌صورت تجربی و حل معکوس مقایسه شدند. نتایج  نشان داد که روش درصدی با میانگین خطای نسبی 25/9 درصد کمترین خطا و روش FAO با میانگین خطای نسبی 47/78 درصد بیشترین خطا را نسبت به روش حل معکوس داشتند. با توجه به اینکه، روش ­های تجربی برآورد بارش مؤثر نسبت به روش حل معکوس مقدار خطای قابل توجهی داشته به توسعة مدل مناسبی از برآورد بارش مؤثر پرداخته شد؛ بدین‌منظور، منحنی بر 12 سری از داده­های بارش-بارش مؤثر برازش داده شد و 2 سری از داده­ ها برای صحت­سنجی بکار گرفته شدند. خطای داده­ های اعتبارسنجی تابع با معیار خطای RMSE ارزیابی شد. مقدار RMSE برای داده ­های اعتبار‌سنجی 4/61 میلی‌متر محاسبه شد. سپس، روش­ های تجربی برآورد بارش مؤثر و روش تابع فیت شده مورد مقایسه قرار گرفتند. نتایج نشان داد که مدل پیشنهاد شده در این پژوهش با میانگین خطای نسبی 1/07 درصد قادر است با دقت بیشتری میزان بارش مؤثر را در استان کرمانشاه نسبت به روش­ های تجربی دیگر برآورد کند.