ردّ چشم اندازگرایی نویی
نویسندگان
1 دکتری فلسفه غرب، مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران، ایران.
doi
10.22034/jpiut.2023.56171.3515چکیده
بنا به چشماندازگرایی نویی، اعیان پایهای تجربه ادراکی ویژگیهای چشماندازی منظره، در تمایز با ویژگیهای واقعی آن، هستند. این مفهوم از چشماندازگرایی قرابتی با آموزههای نظریّه داده حسّی دارد. این قرابت، نتیجه پذیرش ایده اصلی نظریّه داده حسّی توسّط نویی است: ویژگیهای چشماندازی به لحاظ ادراکی پایهای هستند. با این حال نویی با اصلاح بنیادین این ویژگیهای چشماندازی تلاش کرده است تا از نظریّه خود برابر مشکلات متعدّد نظریّه داده حسّی حفاظت کند. ویژگیهای چشماندازی نویی عینی هستند نه ذهنی. نشان داده میشود که این اصلاح کارا نیست. استنتاج «آنچه ما میبینیم چشماندازی از یک منظره است» از «ما آن منظره را از یک چشمانداز خاص میبینم» ضرورتاً صادق نیست. همچنین این چشماندازگرایی با پدیدارشناسی متعارف تجربه ادراکی ناسازگار است. در تجربه ادراکی متداول ویژگیهای چشماندازی دیده نمیشوند؛ بلکه آنها در نهایت با تمرکز و تمرین تشخیص داده میشوند. در نهایت این که شواهد تجربی نیز چشماندازگرایی نویی را رد میکنند.