هیدروژئوشیمی و کیفیت منابع آب منطقة تهرود، بم، شرق استان کرمان

نویسندگان

1 گروه زمین‌شناسی، دانشکدة علوم، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران.

2 گروه زمین‌شناسی، دانشکدة علوم، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران.

doi
10.22059/jne.2023.345360.2451
چکیده

هدف از انجام این پژوهش، بررسی کیفیت منابع آب تهرود در شمال غرب شهرستان بم، استان کرمان از طریق مطالعات هیدروژئوشیمیایی می‌باشد. بدین منظور 13 نمونة آب شامل 5 نمونة از چاه‌های آب کشاورزی، 4 نمونة از قنات­ها، 4 نمونة از چشمه‌ها و 1 نمونه از رودخانة تهرود نمونه ­برداری و در آزمایشگاه به روش آنالیز پلاسمای جفت شده القایی آنالیز شدند. براساس تحلیل­ های هیدروژئوشیمیایی صورت گرفته منابع آب منطقة مورد مطالعه دارای رخسارة غالب Na-Cl و در گروه آب‌های شور قرار می‌گیرند. مقدار غلظت متوسط پارامترهای هدایت الکتریکی (µS/cm 6230) و کل جامدات محلول (mg/L 4050) به‌همراه مقدار غلظت متوسط یون‌های Clˉ (mg/L 1391)، Na+ (mg/L 9031) و SO42- (mg/L 771) در نمونه‌های آب منطقه فراتر از مقادیر عادی و توصیه شده می‌باشد. بیشترین میزان این املاح در نمونه­ های آب واقع در پلایای حوضة آبریز مشاهده گردید که به­ طور عمده از رسوبات دانه ­ریز دوران چهارم پوشیده شده است. علاوه بر آب و هوای گرم و خشک و تبخیر زیاد، وجود سازند‌های نئوژن دارای گچ و نمک طعام در زیر این رسوبات نیز عامل مهم دیگری در افزایش املاح در منابع آب زیرزمینی محسوب می گردد. در بین عناصر بالقوة سمی بررسی شده، غلظت آرسنیک با منشاء طبیعی و بالاتر از حد مجاز آب آشامیدنی در برخی از نمونه‌های آب مشاهده گردید. ارزیابی کیفیت آب‌های منطقة با استفاده از نمودار شولر نیز نشان داد که این منابع آب دارای کیفیت نامطلوب تا غیر قابل استفاده برای شرب و حتی در برخی موارد برای کشاورزی می‌باشند.