فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مناطق تحت حفاظت، بخش‌های از سرزمین هستند که به‌منظور حفاظت در محل و مؤثر تنوع زیستی و سایر ویژگی‌های ارزشمند اکوسیستم‌ها انتخاب و مدیریت می‌شوند. با وجود شبکة کارآمدی از این مناطق در مکانی که معرف تمام اکوسیستم‌ها باشد، اهداف مدیریت منابع بوم‌شناختی به‌خوبی تأمین می‌شود. آنالیز گپ روشی برای شناسایی میزان معرفی شدن تنوع زیستی در مناطق حفاظتی است، با این هدف که اطلاعات مورد نیاز مدیران و سیاستگذاران سرزمین برای تصمیم‌گیری مناسب را فراهم نماید. در مطالعة حاضر، میزان معرف بودن سیستم پارک‌های ملی که بخشی از شبکة مناطق تحت حفاظت کشور هستند در اکوسیستم‌های کلان خشکی، مورد بررسی قرار گرفت. بدین‌منظور معیارها و شاخص‌های مناسب برای انتخاب پارک ملی شناسایی و نقشه‌سازی شدند. سپس، الگوریتم تصمیم‌گیری برای ارزیابی این مناطق تهیه شد. براساس این الگوریتم، پس از تلفیق لایة‌ شاخص‌های مناسب با لایة اکوسیستم‌ها و پارک‌های موجود، میزان پوشش‌دهی پارک‌های ملی در هر یک از لکه‌های اکوسیستمی ارزیابی و کدگذاری شد. پس از اجرای الگوریتم‌، میزان پوشش‌دهی در اکوسیستم‌ها محاسبه گردید و سه سناریو تعریف شد و میزان تحقق آن‌ها و کمبودها در هر اکوسیستم بررسی و محاسبه شد. نتایج نشان داد که تنها در دو اکوسیستم کوهستان‌های بدون پوشش سرد و خشک و بوته‌زار و شوررست‌های خشک سه سناریو تحقق یافته‌اند و در سایر اکوسیستم‌ها میزان معرف بودن کافی نیست. بر این اساس، سطح مورد نیاز برای تکمیل سیستم پارک‌های ملی در اکوسیستم‌های خشکی، به میزان تقریبی دو میلیون هکتار به‌دست آمد. نتایج این مطالعه می‌تواند راهنمایی برای برنامه‌ریزان حفاظت سرزمین باشد تا براساس آن سیستم پارک‌های ملی را مورد بازبینی قرار دهند.