پیشبینی شاخص شکنندگی و تعیین همبستگی تجربی بین خصوصیات فیزیکی و مکانیکی سنگآهک سازند تله زنگ در ساخت گاه سد هواسان
نویسندگان
1 استاد گروه زمینشناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد
2 دانشجوی دکتری زمینشناسی مهندسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد
3 دانشجوی دکتری زمینشناسی مهندسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد
doi
10.22084/nfag.2021.22903.1436چکیده
تعیین پارامترهای شکنندگی و ژئومکانیکی بهویژه مقاومت فشاری تکمحوره (UCS) و مدولیانگ (ES)، برای طراحی و کاربردهای مختلف مهندسی سنگ مورد نیاز است. ارزیابی این پارامترها، فرآیندی زمانبر، طاقتفرسا و هزینهبر است و نیازمند تهیهی مغزههای سنگی مناسب است؛ بنابراین، از همبستگیهای تجربی برای پیشبینی خصوصیات سنگها استفاده میشود. در این پژوهش، برای پیشبینی شکنندگی و تعیین همبستگی تجربی بین پارامترهای فیزیکی و مکانیکی سازند آهکی تلهزنگ، از 74 نمونه مغزهسنگی تهیه شده از حفاری 10 گمانه ژئوتکنیکی به عمق 70 متر در ساخت گاه سد هواسان در شرایط خشک و اشباع استفاده شد. پس از بررسی آمار توصیفی نمونهها در نرمافزار SPSS 25، روابط همبستگی از نوع رگرسیون ساده بر طبق بهترین برازش بین پارامترهای فیزیکی و مکانیکی برقرار شد و معادله تجربی با ضریب تعیین (R2=96)، با استفاده از مدل رگرسیون چندگانه نیز برای پیشبینی شاخص شکنندگی سنگآهک تلهزنگ ارائه گردید. در نهایت معادله تجربی بهدستآمده برای تعیین شاخص شکنندگی (BI) در شرایط اشباع، بر اساس مقادیر مقاومت فشاری تکمحوره (UCS)، مقاومت کششی برزیلی (BTS) و سرعت موج فشاری (Vp) و روابط آماری بین پارامترهای فیزیکی و مکانیکی با روابط گذشته مقایسه شد. نتایج نشان میدهد صحت و دقت روابط آماری ارائه شده با روابط گذشته مطابقت دارد.