فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تالاب ارژن یکی از تالاب‌های با اهمیت بین‌المللی در استان فارس می‌باشد. میانگین مساحت بلندمدت تالاب حدود 1100 هکتار می‌باشد. این تالاب یک پولیة طبیعی بوده و آب آن از طریق یک پونر (سینک هول) در بخش شرقی خارج می‌گردد. تالاب ارژن در دو دهة اخیر به‌جز مقاطع فصلی کوتاهی در سایر فصول خشک بوده و توان ارائة خدمات اکولوژیک خود را از داست داده است. هدف این تحقیق، برآورد نیاز آبی تالاب ارژن بود. میزان نیاز آبی اکولوژیک تالاب براساس تغییرات جمعیت کل پرندگان و همچنین گونه‌های منتخب برآورد گردید. با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای تغییرات ماهانه و سالانة سطح تالاب و همچنین آب دائمی و موقت در طی سال‌های 1369 الی 1398 برآورد گردید. گونه‌های منتخب که دارای بیشترین فراوانی در سال‌های سرشماری بودند شامل یک گونة غاز (غاز خاکستری) و 4 گونة اردک (شامل آنقوت، اردک سرسبز، گیلار و خوتکا) بود. تصاویر ماهواره‌ای نشان داد که در تمام سال‌های مورد بررسی، این تالاب یک تالاب موقت بوده است اگرچه سطح آبدار تالاب در یک دهة اخیر نسبت به دهة اول بیش از 4 برابر کاهش یافته است. فراوانی جمعیت غازخاکستری بیشترین همبستگی را با تغییرات سطح آب تالاب نشان داد. با بررسی همبستگی بین تغییرات سطح تالاب و تغییرات جمعیت کل پرندگان و گونه‌ای منتخب، در شرایط نرمال سطح آبی مورد نیاز برای حمایت از بیش از 20 هزار پرنده بین 200 الی 400 هکتار می‌باشد. کاهش سطح تالاب به کمتر از 200 هکتار شرایط بحرانی ایجاد می ‌نماید و سطح بیش از 500 هکتار مطلوب می ­باشد. بنابراین با در نظر گرفتن شرایط هیدرولوژیک و اکولوژیک حاکم بر حوضة تالاب، می‌توان نیازآبی تالاب ارژن برای برقراری خدمات اکولوژیک در طی سال‌های مختلف از نظر شرایط اقلیمی را به شرح زیر برآورد نمود: خشکسالی: حداقل 3 میلیون مترمکعب، نرمال: 5/25 میلیون متر مکعب و ترسالی: 7/5 میلیون متر مکعب. با توجه به عدم وجود رودخانة دائمی در حوضة تالاب، صیانت از رواناب‌ها و جلوگیری از برداشت بیش از حد مجاز از آبخوان­ها برای تضمین تأمین نیازآبی تالاب ضروری است.