بررسی روند تغییرات کمی سطح ایستابی طی سال های 90-1371 با آزمون من-کندال (مطالعه موردی؛ دشت فیروزآباد، استان فارس، ایران)
نویسندگان
1 دانشآموخته کارشناسیارشد آبخیزداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری
2 دانشیار گروه آبخیزداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری
3 کارشناس سازمان آب منطقهای استان فارس
4 دانشیار گروه آبخیزداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری
doi
10.22084/nfag.2021.23609.1451چکیده
آبزیرزمینی در مناطق خشک و نیمهخشک یکی از منابع مهم برای مصارف مختلف محسوب شده که به دلایلی دچار تغییرات کمی و کیفی میشود. یکی از این مناطق دشت فیروزآباد در غرب استان فارس است که آب زیرزمینی آن، منبع اصلی آب شرب و کشاورزی میباشد. در این مقاله تغییرات کمی سطح آب زیرزمینی دشت فیروزآباد که یکی از قطبهای کشاورزی ایران است، با آزمون من-کندال بررسی گردید. نتایج نشان داد که با توجه به هیدروگراف واحد آب زیرزمینی دشت فیروزآباد در دوره آماری 90-1371 در شرق و غرب رودخانه، روند کلی تغییرات سطح ایستابی دارای افت مستمر و قابل توجه بوده، بطوریکه در شرق دشت بیش از 21 متر و در غرب 83/20 متر سطح تراز آب زیرزمینی افت کرده است. البته به علت بارندگی زیاد (678 میلیمتر) در سال 1383، نقشه تغییرات عمق سطح آب زیرزمینی سال 85-80 آبخوان، افت کمتری را نشان میدهد. تغییرات هیدروگراف واحد دشت فیروزآباد برای دوره 90-85 نیز به شدت افت آب زیرزمینی را نشان میدهد، به طوریکه در کلیه نقاط افت سطح آبخوان دیده میشود. بیلان آب زیرزمینی آبخوان این دشت در دوره آماری مبین آن است که تغییرات حجم ذخیره آبخوان به بدلیل برداشت اضافی در طول دوره آماری به مقدار 5/17میلیون مترمکعب منفی بوده و عامل اصلی افت سطح ایستابی است. این میزان تخلیه عمدتا از چاههای بهرهبرداری تامین گردید. با توجه به نقش سازندهای سخت زمینشناسی طراف در تغذیه آبخوان دشت فیروزآباد استفاده از این منبع برای جبران کمبود آب در آینده مقدور نیست. بنابراین باید سایر منابع آبی منطقه از جمله انتقال آب از سدهای تنگاب و هایقر بررسی گردد. بطور کلی در حاشیه ارتفاعات عمق سطح آب بیشتر و به سمت مرکز دشت کاهش مییابد.