بررسی و تحلیل آغاز جنگ تحمیلی عراق علیه جمهوری اسلامی ایران از منظر غافلگیری نظامی امنیتی
نویسندگان
1 دانشگاه علوم پزشکی تهران
2 دانشگاه علوم پزشکی گیلان
3
4 دانشگاه علوم پزشکی تهران
5 دانشگاه علوم پزشکی قم
doi
چکیده
غافلگیری به دلیل اهمیت فراوان آن یکی از اصول مهم صحنه جنگ به شمار میرود. پس از پیروزی انقلاب اسلامی در ایران، قدرت اعتقادی و تفکر اسلام پایه در نگاه به جهان و نظام حکومتی این پدیده، باعث احساس خطر جدی رژیمهای استعماری و استبدادی گردید تا آنجا که برای مقابله با این حرکت سیاسی مردمی، همه گونه برنامه براندازانه و خرابکارانه موردتوجه قرار گرفت. یکی از این اقدامات؛ حمله ددمنشانه عراق و تحمیل جنگ تمامعیار علیه جمهوری اسلامی ایران بود. با توجه به واقعیت جنگ و خسارات و صدمات آن، این مقاله به دنبال پاسخ عالمانه به این سؤال اصلی است: که "آیا ج.ا.ایران در آغاز حمله عراق دچار غافلگیری شد؟" در صورت تأیید غافلگیری ج.ا ایران در شروع جنگ تحمیلی، سؤالات فرعی مطرح میگردد: 1- علل و عوامل غافلگیری ایران در شروع جنگ چه بودهاند؟ 2- راهکارهای پیشگیری از غافلگیری نظامی- امنیتی از منظر ساختار، رفتار و زمینه در آینده کداماند؟ این پژوهش در زمره تحقیقات کاربردی توسعهای بوده و از ترکیب دادههای کمی و کیفی شامل مصاحبه و پرسشنامه باز و بسته استفادهشده و روش تحقیق آن آمیخته (توصیفی – تحلیلی) است. قلمرو این پژوهش ازلحاظ زمانی از ابتدای انقلاب اسلامی تاکنون و ازلحاظ مکانی حوزه قلمرو نفوذ انقلاب اسلامی و ازلحاظ موضوعی ارائه راهکار پیشگیری از غافلگیری نظامی امنیتی است. بهمنظور پاسخگویی به سؤالات پژوهش، ضمن مطالعه اسناد بالادستی،9 مؤلفه و 60 گویه در حوزه غافلگیری احصاء گردید و در قالب سه پرسشنامه و برگزاری هیئتهای اندیشهورز نظرات خبرگان امر اخذ گردید و معین شد که جمهوری اسلامی ایران در ابتدای جنگ دچار غافلگیری در سطح راهبردی شده است. در ادامه علل و عوامل غافلگیری موردبررسی قرارگرفته به روش AHP رتبهبندی و درنهایت برای رفع ضعفها و علل غافلگیری، راهکارهای ساختاری، رفتاری و زمینهای برمبنای مدل سهشاخهای ارائهشده است.
