فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از معیارهای مهم طراحی شبکة مناطق تحت حفاظت،­ "معرف­ بودن، جامعیت و توازن" برای کل تنوع ­زیستی می­ باشد. بنابراین برای آگاهی از کیفیت این معیار، شبکة مناطق تحت حفاظت هر کشور یا منطقه، نیازمند ارزیابی کارایی و بازنگری از لحاظ این معیار و در صوت نیاز برنامه ­ریزی شبکة بهینه­ از این نظر است. در تحقیق حاضر معرف ­بودن مناطق چهارگانة استان چهارمحال و بختیاری از نظر تیپ ­های گیاهی ارزیابی و یک توزیع بهینه برای این مناطق پیشنهاد شده است. بدین‌منظور ابتدا براساس ارزش نادربودن و تنوع گونه­ ای برای هر یک از تیپ ­های گیاهی حداقل درصدی از آن‌ها که باید در مناطق چهارگانه وجود داشته باشند به‌عنوان اهداف حفاظتی تعیین شد. با روی هم­ اندازی نقشة مناطق چهارگانه و نقشه تیپ­ های گیاهی، وضعیت حفاظت فعلی و تراز حفاظتی (حفاظت کمتر یا بیشتر از حد لازم) آن­ها تعیین شد. سپس با استفاده از نرم ­افزار پشتیبان تصمیم ­گیری مارکسان شبکه ­ای از مناطق پیشنهادی که در حداقل مساحت، تا حد ممکن اهداف تعیین ­شده برای تیپ­ های گیاهی را برآورده نمایند، مشخص شدند. نتایج نشان داد که از 106 تیپ گیاهی موجود در استان، مناطق چهارگانه موجود، اهداف تعیین شده برای 37 تیپ را تا حدودی برآورده می­ نمایند. برای برآورده شدن اهداف تعیین ­شده برای همة تیپ­ های گیاهی با در نظر گرفتن مناطق چهارگانة موجود در حالت بهینه به 14/47درصد و در حالت جمعی به 30/07درصد از مساحت استان نیاز است. بدون در نظر گرفتن مناطق چهارگانة موجود در حالت بهینه، به 19/086درصد و در حالت جمعی 37 درصد از مساحت استان مورد نیاز است. همچنین نتایج نشان داد که مناطق تحت حفاظت­ موجود در حالت بهینه 8/5 درصد و در حالت جمعی 12/85درصد با مناطق پیشنهادی همپوشانی دارند. بیشتر مناطق دارای اولویت برای حفاظت در نیمة شرقی استان از شمال تا جنوب واقع شده ­اند که به‌علت وجود تیپ ­های گیاهی کوچک و پراکنده مرتعی در این بخش است که توسط مناطق تحت حفاظت موجود پوشش داده نشده­ اند.