فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ایران کشوری است که تاکنون 13 اندوختگاه زیست‌کره (BR) را به ثبت جهانی برنامة انسان و زیست‌کرة (MaB) یونسکو رسانده است. این برنامه بیان می­ دارد اگرچه کشورها در پهنه‌بندی و مدیریت اندوختگاه ­های زیست‌کره از استقلال و انعطاف برخوردارند؛ اما باید از طریق پهنه‌بندی سه­ گانه و اجرای برنامه­ های مدیریتی متناسب با اهداف سه­ گانة حفاظت، توسعة پایدار اقتصادی و تولید دانش و آموزش دست یابند. این مطالعه با استناد به منابع مرجع و تجربه ­های جهانی، تلاش کرده است با شناسایی و معرفی معیارها و شاخص ­های مکانی، پهنه‌بندی هسته، به‌عنوان یکی از سه پهنة اصلی BR به کمک الگوریتم تصمیم‌گیری و روابط خطی ریاضی، الگوی علمی و قابل تعمیمی برای پهنه‌بندی هسته در کلیة اندوختگاه ­های زیست‌کرة کشور ارائه نماید. این پژوهش 5 معیار الزامی و 6 معیار ترجیحی را با استناد به پژوهش ­های مشابه و روش دلفی برای پهنه­ بندی هسته BRs در کشور شناسایی کرد. برای تعیین پهنة هسته با رعایت سهم هسته از اندوختگاه در دامنة 5 تا 20 درصد، استقرار هسته در اکوسیستم ­های معرف کشور (با پوشش حداقل 10 درصد)، تأمین نیاز زون حفاظتی مناطق با عنوان ملی (به‌میزان حداقل 20 درصد)، هستة اندوختگاه زیست‌کرة دنا پهنه‌بندی و برای پرهیز از رویه­ های سلیقه ­ای، در اقدام ­های مشابه الگوریتم تصمیم­ گیری و روابط خطی تلفیق شاخص ­های هر معیار و معیارهای زون هسته ارائه شد. پهنة هسته اندوختگاه زیست‌کرة دنا با استفاده از 5 معیار الزامی معرف بودن، بکر و طبیعی بودن، گونه‌های حفاظتی، اهمیت زیستگاهی و حساسیت و آسیب‌پذیری زیستی زیستگاه و معیار ترجیحی یکپارچگی، به‌صورت 6 لکة مجاز به‌صورت خوشه ­ای شناسایی شد، مجموع وسعت این لکه‌ها به میزان 26928 هکتار، حدود 11 درصد اندوختگاه را پوشش می ­دهد، لکه ­های هسته 10 تا 13 درصد اکوسیستم­ های معرف، حدود 26 درصد پارک ملی دنا و 20 درصد منطقة حفاظت‌شدة دنای غربی و شرقی را پوشش دادند.