فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پیش‌بینی تغییرات رخ‌داده در محیط‌زیست، در حال حاضر به‌ یکی از شاخه‌های مهم مطالعات محیطی تبدیل‌شده است. یکی از این پیش‌بینی‌ها بررسی تأثیرات احتمالی تغییرات دما روی گونه‌های گیاهی و جانوری است. در این پژوهش هدف آن است تا از دمای سطح زمین (LST) ماهوارة مودیس، به تفکیک فصول بهار، تابستان، پاییز و زمستان برای بررسی روند تغییرات در میانگین دمای سطح زمین ‌ در مناطق حفاظت‌شده و زیستگاه گونه‌های کانونی استفاده شود. گونه‌های کانونی استان شامل، پلنگ، یوزپلنگ، کل و بز، قوچ و میش، آهوی ایرانی و جبیر می‌باشند. در یک مطالعة میدانی نقاط حضور بین سال‌های 1399 تا 1402 از سراسر استان و مناطق حفاظت‌شده جمع‌آوری شدند و میانگین فصلی LST نیز از سال 2003 تا 2033 با استفاده از تولیدات (MYD11A1) ماهوارة مودیس در سامانة گوگل ارث انجین آماده شد. با استفاده از مدل‌های توزیع گونه (SDMs) و تلفیق مدل‌های رگرسیونی و یادگیری ماشین زیستگاه گونه‌ها مدل‌سازی شد. همچنین از آستانة TSS برای تبدیل نقشة احتمال مطلوبیت زیستگاه به نقشة دودویی استفاده گردید. آزمون تحلیل روند من-‌کندال (MK) برای تحلیل روند تغییرات افزایشی و کاهشی دما در سطح معنی‌داری 95 درصد بکار رفت. یافته‌ها نشان می‌دهد که تغییرات کاهشی دمای سطح زمین به‌صورت پراکنده و بدون پیوستگی در سطح رخ ‌داده است اما تغییرات افزایشی دما با پیوستگی فضایی بیشتری همراه هستند. بیشترین روند کاهشی دما در فصل بهار با 15212/69هکتار در زیستگاه آهوی ایرانی رخ داده است در حالی‌که در فصل زمستان هیچ تغییر کاهشی در دما رخ نداده است. مناطق حفاظت‌شده در فصل بهار کمترین روندهای افزایشی و کاهشی LST را تجربه کرده است.