ارزیابی تنوع گیاهان علفی تیپهای مختلف بلوط و ارتباط آن با ویژگیهای خاک در جنگلهای زاگرس شمالی (مطالعة آرمرده بانه)
نویسندگان
1 گروه جنگلشناسی و اکولوژی جنگل، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه لرستان، خرمآباد، لرستان، ایران.
2 گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کردستان، سنندج، کردستان، ایران.
3 گروه جنگلشناسی و اکولوژی جنگل، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه لرستان، خرمآباد، لرستان، ایران.
doi
10.22059/jne.2023.356996.2540چکیده
با توجه به اهمیت جنگل های زاگرس شمالی از نظر حفاظتی، اقتصادی-اجتماعی و احیایی این پژوهش با هدف شناسایی ترکیب و تنوع گیاهان علفی در تیپ های مختلف بلوط واقع در جنگل های آرمرده در شهرستان بانه و ارتباط پوشش علفی این جنگل ها با شرایط خاک انجام شد. با جنگل گردشی تیپ های جنگلی شناسایی و محل استقرار آن ها مشخص شد. در هر تیپ 5 قطعه نمونة 500 متر مربعی به صورت تصادفی جهت برداشت اشکوب درختی و 5 نمونة خاک از هر تیپ تا عمق 10 سانتی متری خاک برداشت گردید. همچنین از ریز قطعه نمونة یک مترمربعی به صورت تصادفی جهت برداشت گونه های علفی استفاده شد. شکل زیستی گونه ها با استفاده از روش رانکایر، نواحی رویشی به کمک روش زهری و تنوع زیستی با استفاده از شاخص های تنوع گیاهی به دست آمدند، سپس ارتباط و رج بندی آشکوب علفی کف با متغیرهای خاک از طریق تجزیة تطبیقی قوس گیری شده (DCA) و تحلیل تطبیقی متعارفی (CCA) بررسی شد. نتایج نشان داد خانواده هایAsteraceae ،Fabaceae و Poaceae به ترتیب بیشترین تعداد گونه های گیاهی را به خود اختصاص داده اند. تروفیت ها و همی کریپتوفیت ها به ترتیب بیشترین درصد حضور را داشتند و مهمترین گروه های کرولوژیک منطقة عناصر رویشی ایران-تورانی بودند. همچنین نتایج تجزیه واریانس، همبستگی پیرسون و رج بندی پوشش گیاهی نشان داد که تفکیک تیپ های رویشی و پراکنش گونه ها در زاگرس شمالی به طور عمده تحت تأثیر بافت خاک، سدیم، مادة آلی، پتاسیم و فسفر بود. با توجه به یافته های این پژوهش می توان بیان داشت که با توجه به گسترش گاه وسیع جنگل های زاگرس، توجه همزمان به تیپ های جنگلی و خاک می تواند به نحو مطلوبی نمایانگر تغییرات پوشش گیاهی اشکوب علفی زاگرس باشند و در مدیریت این جنگل ها مورد توجه قرار گیرند.