نقش عوامل ساختاری در هدایت گازهای متان و دیاکسیدکربن به تونل انتقال آب نوسود (ازگله – شمال باختر کرمانشاه)
نویسندگان
1 استادیار گروه زمینشناسی، دانشکده علومپایه، دانشگاه لرستان، خرمآباد
2 دانشجوی دکترا، گروه زمینشناسی، دانشکده علومپایه، دانشگاه بوعلیسینا، همدان، کارشناس آزمایشگاه مرکزی دانشگاه لرستان، خرمآباد، ایران
3 گروه زمینشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد خرمآباد، خرمآباد
doi
10.22084/nfag.2020.21511.1417چکیده
تونل انتقال آب نوسود با طولی بالغ بر 45 کیلومتر به منظور هدایت و انتقال آب در شمال باختر کرمانشاه احداث شده است. این تونل از میان تاقدیسها و ناودیسهای متعددی عبور کرده و به محض وارد شدن محور آن به سازندهای گرو و گورپی گازهایی با حجم بیش از 400 پی پی ام به داخل تونل زهکشی میشوند که عمدتا مربوط به تاقدیسهای ازگله و کردی قاسمان میباشند. در حوضهی زاگرس سازندهای گرو و گورپی به عنوان سنگمنشأ نفت با پتانسیل بالا شناخته میشوند و در منطقه مورد مطالعه با وجود کروژن غالب تیپ III که عمدتا دارای منشأ خشکی میباشد حجم زیادی از گازها که عمدتا گازهای متان و دیاکسیدکربن مـیباشند، تولید میکنند. با توجه به گسترش سازندهای گرو و گورپی در منطقه، زونهای مستعد گازخیزی در محور تونل به چهار بخش A,B,C,D تقسیم میشوند که بیشترین حجم گاز تولید شده در تاقدیس کردی قاسمان و مربوط به زون D میباشد. گازهای تولید شده از این مناطق همراه حجم زیادی از آب از طریق شکستگیهای تکتونیکی که عمدتا درزهها و گسلها میباشند به داخل تونل هدایت میشوند که از بین آنها گسلها در تاقدیس کردی قاسمان و تاقدیس ازگله نقش بسیار مهمی دارند.