فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

افق فسفات­زایی معدن جیرود در بخش مرکزی سازند جیرود در مجاورت ارتفاعات دیزین در شمال تهران قرار دارد. رسوبات این سازند با سن دونین پسین اغلب از سنگ­های آواری نظیر ماسه­سنگ، شیل­ماسه­ای و آهک­های ماسه­ای تشکیل شده است. کانی­سازی فسفریت اغلب­ در بخش شیلی آن متمرکز است. مطالعات میکروسکوپ نوری و طیف­سنج پراش پرتو ایکس (XRD) بر روی نمونه­های فسفریتی معدن جیرود نشان داد که فلوئور آپاتیت کانی­ اصلی فسفاته و کانی­های باطله همراه آن شامل کوارتز، کلسیت، پیریت، اکسیدهای آهن (اغلب گوتیت) و کانی­های رسی هستند. نتایج تجزیه کمی دقیق نقطه­ای (XPMA) نشان داد که کانی فلوئور آپاتیت، میزبان اصلی عناصر نادر خاکی در نمونه­های فسفریتی معدن جیرود است. مونازیت و در مقادیر خیلی کم زیرکن میزبان دیگر عناصر نادر خاکی در این فسفریت­ها به هستند. مقدار Ce (به عنوان نماینده عناصر نادر خاکی) در دانه­های آپاتیتی تجزیه شده از 05/0 تا 08/0 درصد وزنی متغیر است. مقدار حضور Ce و سایر عناصر نادر خاکی در آپاتیت­های رسوبی با عواملی نظیر 1) منشاء اولیه عناصر نادر خاکی؛ 2) میزان ورود این عناصر به محیط رسوب­گذاری؛ 3) مدت زمان تماس آپاتیت­ها با آب دریا در حین و بعد از تشکیل؛ 3) ترکیب شیمی آب­های بین منفذی بعد از تشکیل؛ 4) همراهی مواد آلی به عنوان یک منشا محلی؛ 5) شبکه بلوری آپاتیت­ها و تاثیر رخداد دگرجایی در فسفریت­ها مرتبط است.