تدوین راهکارهای مؤثر در دستیابی به کسب و کار پایدار مبتنی بر کارکرد گردشگری مراتع

نویسندگان

1 گروه احیاء مناطق خشک و کوهستانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج،، ایران.

2 گروه احیاء مناطق خشک و کوهستانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

doi
10.22059/jne.2023.352759.2510
چکیده

اکوسیستم­ بستری برای توسعۀ اقتصادی، اجتماعی و در حقیقت پشتوانه ­ای برای تولید پایدار در هر جامع ه­ای است، به‌طوری که بهره­ برداری اصولی از آن امری ضروری و اجتناب ناپذیر می ­باشد. یکی از زیربخش­ های مهم اکوسیستم­ ها، مراتع است. مدیریت و توسعة گردشگری در مراتع می‌تواند از طریق ایجاد اشتغال و بهبود معیشت بهره‌برداران از فشار وارد بر مرتع بکاهد. بر این اساس، هدف از تحقیق حاضر تدوین راهکارهای مؤثر در دستیابی به گردشگری پایدار در مراتع روستای درکش از توابع شهرستان مانه و سملقان استان خراسان رضوی می­ باشد. ابتدا با تکمیل پرسشنامه و مصاحبۀ مستقیم با ذی­نفعان محلی (135 نفر از گردشگران منطقه)، داده‌های مورد نیاز برای تدوین راهکارهای پایداری با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی سادۀ در دسترس جمع‌آوری گردید. در مرحلة بعدی پرسشنامه تکمیل­ تر گردیده و در قالب پرسشنامه سوات (SWOT)، در اختیار 45 نفر از خبرگان و کارشناسان مرتبط با بهره ­برداری از مراتع قرار گرفته تا ضریب ­دهی و نمره­دهی توسط آنان انجام شود. جهت تدوین راهکارهای دستیابی به گردشگری پایدار از تحلیل SWOT استفاده شد و در نهایت راهکارهای استخراجی توسط ماتریس QSPM اولویت­ بندی گردید. نتایج نشان داد که موارد "تبلیغ برای جذب گردشگر و ثبت اقامتگاه در سایت­ های آنلاین جهت رزرو، اجرای استانداردهای مد نظر گردشگران (به‌ویژه پارکینگ)، ایجاد بازارچه ­های صنایع دستی و محصولات روستا (مانند عسل) جهت ایجاد درآمد مکمل برای بهره‌بردار و آموزش‌های فرهنگی و اجتماعی ساکنان برخی روستاها برای پذیرش و جذب گردشگر" به‌ترتیب اولویت‌های اول تا چهارم در دستیابی به گردشگری پایدار در مراتع منطقة مورد مطالعه می ­باشند.