بررسی متغیرهای اقتصادی و اجتماعی مؤثر بر مشارکت بهره‌برداران در طرح‌های مرتع‌داری (مطالعة موردی: شهرستان بروجرد، استان لرستان)

نویسندگان

1 گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

2 گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

3 گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

doi
10.22059/jne.2023.349642.2480
چکیده

مراتع کشور یکی از منابع اساسی تولید محسوب می‌گردد و بخش مهمی از علوفه مورد نیاز دام را تأمین می‌کند. این مسئله در در بخش زاگرس بسیار حائز اهمیت می‌باشد. بنابراین هدف اصلی از این پژوهش بررسی عوامل مؤثر بر مشارکت بهره‌برداران در طرح‌های مرتع‌داری در استان لرستان می‌باشد. جمع‌آوری داده‌ها و اطلاعات در این پژوهش از طریق پرسشنامه (تعداد 130 پرسشنامه از بهره‌برداران شهرستان بروجرد) انجام شد. نتایج الگوی لاجیت نشان داد متغیرهای تحصیلات، شغل دوم، هزینة علوفة دام، پروانة چرا و میزان وابستگی به مراتع رابطة منفی و معنی‌داری با مشارکت در طرح‌های مرتع‌داری دارند و همچنین متغیرهای عضویت در تعاونی، درآمد سالانه، مالکیت، رعایت قانون مرتع، حضور در کلاس‌های کارشناسان و میزان اعتماد به مجریان طرح، رابطة مثبت و معنی‌داری را نشان می‌دهند. بیشترین مقادیر کشش و اثر نهایی برآوردی به‌ترتیب مربوط به متغیرهای میزان وابستگی و شرکت در کلاس‌ها می‌باشد، به‌طوری‌که با افزایش یک درصدی در میزان وابستگی و یک واحدی در شرکت در کلاس‌ها، احتمال مشارکت در طرح‌ها، به‌میزان 3/455 درصد کاهش و 0/764 واحد افزایش خواهد یافت. ضریب تعیین مک فادن 50 درصد است که نشان می‌دهد متغیرهای توضیحی مدل، تغییرات متغیر وابسته را به‌خوبی توضیح داده‌اند. همچنین، آمارة مادالا و استرلا مؤید این مطلب هستند. آمارة درصد پیش‌بینی صحیح نیز نشان می‌دهد که 86 درصد از پاسخگویان، تمایل به مشارکت را با توجه به اطلاعات به درستی پاسخ دادند. بنابراین پیشنهاد می‌شود با توجه به محدودیت بودجة سازمان‌ها، برای افزایش مشارکت بهره‌برداران از طریق رسانه و تشکیل کلاس‌های آموزشی برای افزایش میزان آگاهی و دانش آن‌ها نسبت به ضرورت اجرای طرح‌های مرتع‌داری در اولویت قرار بگیرد. هم‌زمان موضوع برنامه‌ریزی بر مبنای طرح‌های آمایش سرزمین و مرتع‌داری و تدوین قوانین جدید نیز در دستور کار قرار گیرد.