فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

افزایش نرخ شهرنشینی همراه با تغییرات کاربری زمین، تخریب سیستم­ های طبیعی و کاهش خدمات اکوسیستم­ ها را در پی داشته است. بخش اساسی فرآیند گنجاندن مفهوم خدمات اکوسیستم در برنامه­ های توسعة شهری، شناسایی ذینفعانی است که تحت تأثیر خدمات اکوسیستم بوده یا بر آن تأثیرگذار هستند. اولویت ­بندی خدمات اکوسیستم توسط ذینفعان از مهمترین برون­دادهای مشارکت ذینفعان به‌سبب کاهش پیچیدگی، زمان و هزینة ارزیابی و مدیریت آن‌ها است. روش تحقیق از نوع آمیخته (کمی و کیفی) بوده و طی سه مرحله انجام شده است. در گام اول، از طریق مصاحبة نیمه ­ساختاریافته با خبرگان (13نفر) با استفاده از مدل ماتریس انگیزه-قدرت، ذینفعان کلیدی (22 دسته) شناسایی و طبقه ­بندی شدند. در گام دوم، از طریق نمونه ­گیری گلوله­ برفی، از 22 دسته ذینفعان کلیدی شناسایی ­شده در مرحلة قبل، 34 نفر مصاحبه­ شونده انتخاب و با استفاده از روش گروه کانونی متمرکز، خدمات اکوسیستم مهم شهر اراک شناسایی و مهمترین تأثیرات طرح جامع شهر بر آن مشخص شد. در گام سوم، خدمات اکوسیستم شهر اراک براساس تناسب برای گنجاندن در طرح جامع شهر با استفاده از روش ارزیابی ترجیحات در قالب پرسشنامه توسط مصاحبه ­شوندگان، اولویت­ بندی شدند. نتایج نشان داد از 22 دسته ذینفع شناسایی­ شده در اراک در چهار گروه دولت و سازمان، کسب­ وکار، آموزش و پژوهش، جامعة مدنی، ادارة ­کل راه ­و ­شهرسازی و ادارة ­کل محیط ­زیست استان مرکزی در بالاترین سطح از قدرت و انگیزه برای یکپارچه­سازی خدمات اکوسیستم در برنامه ­های شهری اراک قرار دارند. نتایج نشان داد خدماتی چون کیفیت هوا (4/68)، تأمین آب (4/12) و تنظیم اقلیم (4/03) از اهمیت بالایی در اراک برخوردار بوده و مطابق نظر مصاحبه ­شوندگان برای این که در طرح جامع به آن پرداخته شود، اولویت بیشتری در مقایسه با سایرین دارند.