فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در برنامه‌های حفاظت از اکوسیستم‌های آبی، آگاهی از نیازهای زیستگاهی آبزیان نقش مهمی دارد. این مطالعه به‌منظور بررسی ترجیح ویژگی‌های بزرگ مقیاس زیستگاهی و شاخص‌ مطلوبیت زیستگاه گونه بوتک ‌دهان‌بزرگ، Cyprinion macrostomum در رودخانه زاب کوچک از حوضه تیگریس به‌اجرا درآمد. متغیرهای محیطی شامل pH، دما، EC، TDS، سرعت جریان، ارتفاع از سطح دریا، عرض رودخانه، عمق آب، شیب و نوع بستر و فراوانی نسبی ماهیان بوتک دهان بزرگ در 6 ایستگاه (هر کدام با 3 تکرار از پایین‌دست به بالادست رودخانه) در طی چهار فصل، از پاییز 1400 تا تابستان 1401 مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که مطلوبیت زیستگاه ماهی بوتک ‌‌دهان‌بزرگ در طی چهار فصل متفاوت بوده و این گونه نواحی با pH در محدودة 10-9، دمای بالا، ارتفاع پایین، شیب بستر کم، سرعت جریان متوسط آب و بسترهای قلوه‌سنگی و تخته‌سنگی بدون پوشش گیاهی را ترجیح می‌دهد که در طی چهار فصل سال این مقادیر ترجیحی تقریباً مشابه هستند. ترجیح فاکتورهای EC، TDS، عرض رودخانه و عمق آب در فصل‌های مختلف توسط این گونه متفاوت بودند و محدوده‌های مختلفی از این فاکتورها را در طی فصل‌ها ترجیح می‌دهد. در فصل بهار و تابستان عرض رودخانه و عمق پایین‌تر و در فصل زمستان عرض و عمق بیشتر آب را ترجیح داد. دو فاکتور EC و  TDSدر فصل‌های بهار و تابستان محدودة پایین‌تر و در فصل پاییز و زمستان دامنه نسبتاً بالاتر با توجه به تغییرات فصلی مورد ترجیح بود.