ارزیابی وضعیت شاخص‌های حکمرانی خوب در اکوسیستم‌های تالابی (مطالعة تالاب زریوار، شهرستان مریوان)

نویسندگان

1 گروه توسعه کشاورزی، دانشکده کشاورزی دانشگاه بوعلی سینا همدان، ایران.

2 گروه توسعه کشاورزی، دانشکده کشاورزی دانشگاه بوعلی سینا همدان، ایران.

doi
10.22059/jne.2022.346262.2457
چکیده

منابع تالابی سرمایه ­های مهم ­محیط ­زیستی هستند و مدیریت و حکمرانی آن­ ها به چالشی بزرگ برای کشورهای در حال توسعه تبدیل شده است. در این راستا پژوهش حاضر با هدف ارزیابی وضعیت مؤلفه ­های حکمرانی خوب در اکوسیستم تالاب زریوار در شهرستان مریوان جهت بهبود دانش حکمرانی تالاب، پایداری و حفظ خدمات اکوسیستمی آن به‌اجرا درآمد. این تحقیق از نوع مطالعات توصیفی-تحلیلی بوده که به روش پیمایش انجام شده است. داده‌های مورد نیاز با استفاده از مطالعات کتابخانه ­ای و روش میدانی با ابزار پرسشنامه جمع‌آوری شد. جامعة آماری پژوهش شامل 120 نفر از کارشناسان و خبرگان نهادهای مرتبط با مدیریت تالاب و اعضای انجمن­ ها و تشکل­ های محیط­ زیستی محلی بودند که به روش تمام‌شماری انتخاب شدند. روایی محتوایی سؤالات ابزار تحقیق توسط متخصصان موضوعی و پایایی آن نیز با محاسبة ضریب آلفای کرونباخ تأیید گردید. به‌طور کلی شاخص حکمرانی خوب تالاب زریوار ضعیف و نامناسب گزارش شد. نتایج حاصل از آزمون تی مستقل نشان داد که در رابطه با مؤلفه‌های شفافیت، عدالت و انصاف، فراگیری (تصمیم­ گیری مشارکتی)، یکپارچگی و پاسخگویی اختلاف معنی ­داری بین میانگین دو گروه اعضای نهادهای دولتی و غیر دولتی وجود دارد. با درنظر گرفتن میانگین کسب شده و سطح معنی­ داری گزارش شده، وضعیت حکمرانی خوب تالاب زریوار از نظر شاخص­ های فراگیری و پاسخگویی در وضعیت نسبتاً مناسبی بوده اما از نظر شاخص­ های شفافیت، قابلیت و ظرفیت، و یکپارچگی وضعیت مطلوبی ندارد. حکمرانی خوب تالاب، پیاده ­سازی موفقیت‌آمیز همة گزینه ­های سیاستی، قانونی و نظارتی است که برای پایداری و توسعة خدمات اکوسیستمی آن ضروری است، بنابراین برنامه­ ها، اقدامات و چش م­انداز آیندة تالاب باید با توجه به شاخص­ های حکمرانی خوب هدف­گذای شود.