بررسی بیلان و میزان کربن آلی ترسیب‌شده بخش‌های مختلف گیاهان کاربری‌های مختلف شهرستان بهبهان در استان خوزستان

نویسندگان

1 گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز، ایران.

2 گروه عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه صنعتی خاتم الانبیاء بهبهان، بهبهان، ایران.

3 گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز، ایران.

4 گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز، ایران.

doi
10.22059/jne.2022.342267.2449
چکیده

گیاهان طی عمل فتوسنتز، کربن معدنی، اتمسفر را در زیست ­تودة خود ترسیب می ­کنند که این کربن در نهایت از طریق بقایای گیاهی در خاک ذخیره می‌شوند. این پژوهش به‌منظور اندازه‌گیری میزان کرین آلی ترسیب‌شده در بخش‌های مختلف گیاهان، اندازه‌گیری میزان تصاعد گازهای کربنه هر کاربری و در نهایت محاسبة بیلان کربن آلی صورت گرفت. منطقة مورد مطالعه، دارای سه کاربری کشاورزی (گندم، کلزا، باقلا و یونجه)، مرتع و نخلستان می‌باشد که از هر کاربری 5 نمونة گیاهی با کوادرات با ابعاد 1×1 متر برداشت گردید. نمونه‌ها آسیاب و درصد کربن کل زیست­تودة گیاهی و هر بخش از گیاه (ساقه، برگ و ریشه) محاسبه گردید. میزان گازهای متصاعد شده از سطح خاک نیز توسط اتاقک بسته اندازه‌گیری گردید. نتایج نشان داد که درصد کربن در کل زیست ­تودة گیاهی کاربری‌ها در سطح اطمینان 99 درصد معنی‌دار بود. به‌طوری که میانگین درصد کربن در کلزا، گندم و باقلا بیشترین و در گیاهان مرتعی و گیاهان زیر کشت نخل کمترین مقدار بود. همچنین، مقایسة آماری کربن در بخش‌های مختلف گیاهان (ساقه، برگ و ریشه) در هر کاربری بر اساس طرح فاکتوریل بر پایة بلوک کاملاً تصادفی با 2 تکرار در محیط نرم­افزار SAS اجرا شد. نتایج نشان داد که بیشترین درصد کربن به‌ترتیب در ساقه، ریشه و برگ گیاهان هر کاربری‌ وجود داشت و بیلان کربن آلی در کاربری کشاورزی بیشترین و در کاربری مرتع کمترین مقدار بود.