فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تالاب‌ها تأثیری زیادی در میکرواقلیم و حفظ تعادل هیدرولوژیک و زیستی هر منطقه دارند. بنابراین این پژوهش با هدف ارزیابی مخاطرات محیط زیستی تالاب‌ بین‌المللی گمیشان براساس روش تصمیم‌گیری چندمعیارة TOPSIS انجام شد. در این پژوهش، تمرکز بر شرایط محیط ‌زیستی تالاب گمیشان است و کلیة عوامل تنش‌زا که باعث برهم خوردن تعادل بوم‌شناختی تالاب می‌شود، مورد بررسی قرار گرفت. مرحلة اول پژوهش شامل تشریح، تجزیه و تحلیل سیستمی و شناخت ریسک‌های منطقه براساس روش DPSIR، مرحلة دوم انتخاب سه شاخص (شدت اثر، احتمال وقوع و حساسیت محیط پذیرنده) و نمره‌دهی به ریسک‌ها و مرحلة آخر رتبه‌بندی ریسک‌ها براساس روش TOPSIS است. براساس نتایج روش DPSIR، 15 ریسک برای تالاب شناسایی گردید. نتایج حاصل از رتبه‌بندی ریسک‌های تهدیدکننده با استفاده از روش TOPSIS حاکی از آن است که انتقال پساب کشاورزی به رودخانه‌های اترک و گرگان‌رود به تالاب، انتقال پساب استخرهای پرورش ماهی و میگو، ورود پساب تصفیه‌خانه شهر گمیشان و روستاهای اطراف و وقوع دوره‌های خشکسالی با توجه به میزان Cli به‌ترتیب در اولویت‌های اول تا چهارم قرار دارند. همچنین، براساس سطح‌بندی مخاطرات، در تالاب گمیشان 20% مخاطرات در ردة غیرقابل تحمل، 6/6% درصد مخاطرات در ردة قابل توجه، 13/4% مخاطرات در ردة متوسط، %40 مخاطرات در ردة قابل تحمل و 20% مخاطرات در ردة جزئی قرار گرفتند. براساس نتایج پژوهش، پیشنهاد می‌گردد مدیران یک مدیریت واحد در این تالاب انجام دهند تا علاوه بر تأمین نیاز آبی تالاب‌ها جهت حفظ پایداری خود نیازهای جوامع محلّی منطقه را بدون کمترین اثر منفی بر شرایط فیزیکی، شیمیایی و هیدرولوژیکی تالاب برآورده نماید.