جلوگیری از افزایش دمای محصولات غذایی بسته‌بندی شده در زنجیره سرد با استفاده از مواد جاذب انرژی حرارتی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه مهندسی صنایع غذایی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران

2 استاد گروه مهندسی مواد و طراحی صنایع غذایی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران

doi
چکیده

استفاده از سامانه‌های ذخیره و انتقال انرژی گرمای نهان با استفاده از مواد تغییر فاز­دهنده راه­حل مؤثری برای ذخیره و انتقال انرژی است که در سال‌های اخیر بسیار مورد توجّه بوده است. این مواد در حین ایجاد تغییر فاز، انرژی حرارتی را ذخیره نموده و در موارد لزوم با تغییر فاز معکوس آن را آزاد می‌کنند. مواد تغییر فاز­دهنده قابلیت حفظ انرژی گرمای نهان را بدون هیچ گونه تغییری حتّی پس از هزاران چرخه فاز، در درون خود دارند. مواد تغییر فاز­دهنده جامد - مایع به سه دسته مواد آلی (واکس‌های پارافین، اسیدهای چرب و ...)، معدنی (نمک‌های هیدراته، فلزات و نمک‌ها) و یوتکتیک‌ها تقسیم ‌می‌شوند. از سوی دیگر، بسته‌بندی‌های مواد غذایی نقش بسیار مهمی در حفاظت و نگهداری مواد غذایی در طی فرآیندهای ذخیره‌سازی، حمل­و­نقل و در نهایت تحویل آن به مصرف‌کننده بر عهده دارند. یکی از راه‌های افزایش عمر نگهداری محصولات غذایی، جلوگیری از نوسانات دمایی ماده غذایی در طی نگهداری و حمل­و­نقل، استفاده از مواد تغییر فاز در بسته‌بندی مواد غذایی می‌باشد. اخیراً استفاده از مواد تغییر فاز­دهنده در سامانه­‌های انتقال و بسته‌بندی مواد غذایی (همچون گوشت، بستنی و ...) مورد توجّه محققین قرار گرفته است. در این مطالعه، ضمن معرفی مواد تغییر فاز­دهنده و انواع آن‌ها، به ارزیابی روش‌‌های تحقیقاتی انجام شده و کاربرد‌های آن‌ها در بسته‌بندی مواد غذایی پرداخته می‌شود.