فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پژوهش حاضر، به‌منظور سنجش فلزات سنگین مس، نیکل، سرب و روی در رسوبات، ریشه، ساقه و برگ رویشگاه‌های مانگرو (Avicennia marina) و از 5 ایستگاه در بندر خمیر واقع در جنوب غربی بندرعباس با سه تکرار در تابستان 1399 انجام شد. علاوه بر این، برخی از پارامترهای ژئوشیمیایی رسوبات بستر این مانگروها مانند شاخص مولر، فاکتور آلودگی و شاخص اریسک اکولوژیک مورد ارزیابی قرار گرفت. الگوی تجمع فلزات در رسوبات به‌صورت Ni>Pb>Zn >Cu به‌دست آمد. این الگو برای بافت‌های ریشه، ساقه و برگ به‌ترتیب به‌صورت Ni> Cu>Zn>Pb، Cu>Zn>Ni>Pb و Cu>Zn>Ni>Pb به‌دست آمد. بر‌ اساس میزان فاکتور تجمع زیستی، بافت‌های گیاه می‌توانند شاخص زیستی مناسبی برای فلز مس در منطقه باشند. ریشه نیز می‌تواند شاخص مناسبی برای فلزات سرب و نیکل محسوب شود. برای فلز روی، بافت‌های برگ و ساقه شاخص مناسبی در منطقه شناخته شدند. فاکتور انتقال، تنها برای فلزات مس و روی در بافت‌های ساقه و برگ معنی‌دار بود که نتایج نشان از رابطة مستقیم بین غلظت مس و روی در ریشه و پس از آن در برگ‌ها و ساقه‌ها بود. همچنین بررسی غلظت فلزات در رسوبات در همه ایستگاه‌ها نشان داد که تنها غلظت فلز نیکل بحرانی بود. ‌علاوه بر این، شاخص‌های محیط زیستی زمین‌انباشتگی و فاکتور آلودگی، بیانگر وضعیت آلودگی متوسط در رسوبات منطقه بود. همچنین یافته‌های شاخص ارزیابی محیط زیستی فلزات سنگین نشان داد که، رسوبات بندر خمیر از نظر شاخص آلودگی اکولوژیک در ردة ریسک اکولوژیک کم (RI<150) قرار دارند. به‌طور کلی روند تجمع فلزات در رسوب و بافت‌های درخت حرا نشان داد که با افزایش غلظت فلزات در رسوبات، میزان این عناصر در بافت‌های گیاه نیز افزایش می‌یابد، بنابراین گونة A. marina می‌تواند شاخص زیستی برای فلزات سنگین در اکوسیستم مورد مطالعه باشد. علاوه بر این، این گیاه باعث کاهش تحرک و دسترسی زیستی فلزات مورد بررسی در رسوبات این اکوسیستم می‌شود.