مطالعه سیالات درگیر و بررسی ژنز کانسار زوزن در جنوب غربی شهرستان خواف (شمال شرق ایران)
نویسندگان
1 گروه زمینشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحدلاهیجان، گیلان
2 گروه زمینشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد، خراسان رضوی
3 گروه زمینشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، تهران
4 گروه زمینشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، تهران
5 سازمان زمینشناسی شمالشرق ایران، مشهد
doi
10.22084/nfag.2020.20979.1402چکیده
منطقه زوزن در 80 کیلومتری جنوبشرقی شهرستان تربتحیدریه و در قسمت شمالی بلوک لوت واقع شده است؛ قدیمیترین سنگهای منطقه شامل استارولیتشیست، گارنت مسکویت شیستو سنگآهکهای دگرگون شده به سن پالئوزوئیک میباشند همچنین تودههای نفوذی عمیق و نیمهعمیق مربوط به پالئوسن سیمای عمده محدوده را تشکیل میدهند. تودههای نفوذی به شدت دگرسـان شدهاند و زونهای دگرسانی مختلف در آنها دیده میشود. زونبندی دگرسانیها در منطقه شامل دگرسانیهای پروپلیتیک، آرژیلیک، کوارتزسرسیت، پیریت و اسکارنی شدن و ترکیبی از این موارد میباشد. براساس ترکیب کانیشناختی و پذیرفتاری مغناطیسی زیاد (به طور متوسط حدود SI 5-10×500)، تودههای نفوذی منطقه مربوط به سری مگنتیت (نوع اکسیدان) و از گرانیتهای نوع I هستند. به نظر میآید وجود سیستم دگرسانی گسترده و مناسب، حضور تودههای نیمهعمیق همچون تودههای مونزونیتی، کوارتز مونزونیتی، دیوریتی و کوارتز دیوریتی، الگوی کلی تکتونیکی و زمینشناختی و سری ماگمایی در غرب زوزن موید وجود یک سیستم اپیترمال در این محدوده میباشد، همچنین نتایج مطالعات ژئوشیمیایی بر روی دادههای این محدوده، برای عناصر طلا، مس، نقره، سرب و روی ناهنجاریهای متعددی را شناسایی و معرفی نمودهاند. هدف از این پژوهش بررسی ژنز و خاستگاه کانیزایی و مطالعات سیالات درگیر در منطقه زوزن میباشدکه برای انجام آن تعداد سه نمونه از رگههای کلسیتی موجود در واحدهای ولکانیکی محدوده تهیه گردید که بعد از تهیه مقاطع دو بر صیقل در آزمایشگاه کانیشناسی مرکز تحقیقات فرآوری مواد معدنی ایران مورد مطالعه قرار گرفتند. با توجه به نتایج ایـن مطالعات میتوان عنوان نمود که سیالات در محیطهایی با فشار پایین و با میزان شوری کم به وجود آمدهاند و دارای چگالی پایینی نیز میباشند، همچنین برای تعیین منشا میانبارهای سیال از نمودار دمای همگن شدن در برابر شوری استفاده گردید، این مطالعات منشا این میانبارها را سیالاتی با منشأ دگرگونی و جوی مشخص کرده است که این امر با توجه به شرایط کانسار و همچنین میزان شوری پایین و دمای همگنشدگی متوسط این میانبارها قابلت توجیه میباشد. با توجه به تمامی مطالب گفته شده در مورد کانسار زوزن میتوان این کانسار را بخشی از حاشیه یک توده پورفیری دانست که در اثر نفوذ آپوفیزهایی از توده اصلی باعث ایجاد کانهزایی و همچنین پدیده اسکارن در مجاورت سنگهای آهکی موجود در منطقه مورد مطالعه گشته است.