بررسی در معرض قرار گرفتن جنگل‌های مانگرو سواحل جنوب ایران به مخاطرات چندگانه

نویسندگان

1 گروه علوم جنگل، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران

2 مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

doi
10.22059/jne.2023.352134.2502
چکیده

طبقه‌بندی شدت وقوع مخاطرات محیطی چندگانه در سطح رویشگاه ­های مانگرو یکی از پیش ­نیازهای اصلی جهت ارزیابی آسیب ­پذیری و  توسعه و برنامه ­ریزی راهبردهای مدیریتی برای به‌حداقل رساندن اثرات مخرب ناشی از وقوع مخاطرات چندگانه بر این رویشگاه ­ها است. هدف این تحقیق نیز نقشه­ سازی و طبقه­ بندی شدت وقوع سه نوع مخاطرة محیطی شامل خشکسالی، تندباد و پسروی مرز رو به دریا مانگروهای نایبند، تیاب و گواتر در طول سواحل خلیج فارس و دریای عمان می‌باشد. بدین‌منظور استفاده از سری زمانی بلند مدت مقادیر بارندگی ماهانه، سرعت باد روزانه و تصاویر ماهوارة لندست، نقشه ­های شدت وقوع هر یک از مخاطرات محیطی در سطح رویشگاه­ ها با استفاده از توابع موجود در نرم‌افزار ArcGIS تهیه شد. در نهایت، نقشه‌های مخاطرات پس از استانداردسازی با یکدیگر تلفیق شدند و نقشة پهنه ­بندی شدت قرارگیری در معرض مخاطرات محیطی چندگانه در سطح مانگروها تهیه شد. نتایج نشان داد که مقدار نمایة در معرض قرار گرفتن در سطح رویشگاه‌ها از 2 تا 4/6 متغیر بود و از سواحل خلیج فارس به‌سمت سواحل دریای عمان افزایش می ­یابد؛ چنان­که رویشگاه نایبند در سواحل غربی خلیج فارس (سواحل استان بوشهر) و رویشگاه گواتر در سواحل شرقی دریای عمان (سواحل استان سیستان و بلوچستان) به‌ترتیب در معرض کمترین و بیشترین شدت وقوع مخاطرات محیطی مورد بررسی قرار داشتند. نتایج این مطالعه اطلاعات حیاتی برای اجرای فرآیند ارزیابی آسیب‌پذیری و تاب­آوری رویشگا­ه­ های مانگرو مورد مطالعه را فراهم می ­سازد.