ارزیابی میزان ذخیرۀ کربن آبی در جنگل‌های مانگرو استان بوشهر (نایبند و مل‌گنزه)

نویسندگان

1 پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی، تهران، ایران

doi
10.22059/jne.2023.351769.2495
چکیده

جنگل‌های مانگرو نقش مؤثری در جذب دی‌اکسید کربن جو و مقابله با افزایش گازهای گلخانه‌ای و اثرات انسانی گرمایش جهانی دارند. هدف کلی این مطالعه برطرف کردن خلاء اطلاعاتی ذخیرۀ کربن در جنگل‌های مانگرو استان بوشهر است. در این مطالعه، ذخیرۀ کربن کل و یک متر فوقانی خاک و همچنین درختان جنگل‌های مانگرو استان بوشهر (نایبند و مل­گنزه) مورد ارزیابی قرار گرفت. برای این کار، تعیین میزان کربن رسوبات در مغزه‌های رسوبی و اندازه‌گیری قطر تنه و ارتفاع درختان در 12 ایستگاه انجام شد. پردازش تصاویر ماهواره‌ای نشان داد مساحت کلی جنگل مانگرو نایبند و مل‌گنزه به‌ترتیب 141 و 14 هکتار است که 73 درصد آن را جنگل‌های متراکم تشکیل می‌دهد. نتایج نشان داد، میانگین کربن یک متر فوقانی خاک حرای نایبند و مل­گنزه به‌ترتیب 158 و 190 تن بر هکتار است که در محدودۀ میانگین جهانی مانگروهای نواحی خشک قرار دارد. میزان کل کربن در یک متر فوقانی خاک مانگروهای منطقه 25000 تن برآورد شد که 89 درصد آن در مانگروهای خلیج نایبند تثبیت شده است. خاک و درختان رویشگاه‌های مانگرو نایبند و مل­گنزه جمعاً 59/5هزار تن کربن معادل 218 هزار تن دی‌اکسید کربن در خود ذخیره کرده‌اند که از این میزان 28/5هزار تن در خاک و بقیه (31 هزار تن) در زی‌تودة درختان مانگرو ذخیره و از جو زمین خارج شده است. برآوردها نشان می‌دهد در صورت تخریب کامل جنگل‌های حرای منطقه، بیش از 155 هزار تن دی‌اکسید کربن وارد جو خواهد شد. بررسی میزان کربن کل عمق خاک به ما این امکان را داد که برای اولین بار میزان کربن کل رویشگاه‌های مانگرو استان بوشهر ارزیابی گردد.