فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ارزیابی غلظت فلزات سنگین و ریسک محیط زیست آن‌ها جهت پایش آلودگی، برای حفظ کیفیت محیط زیست و سلامت بوم‌سازگان‌ها ضرورت دارد. در این مطالعه، پراکنش و ارزیابی ریسک اکولوژیک فلزات سنگین در رسوبات مصب‌های اطراف واحدهای پتروشیمی مورد بررسی قرار گرفت. هدف از اجرای این تحقیق، ارزیابی میزان آلودگی و ریسک اکولوژیک فلزات سنگین در رسوبات تالاب شادگان است. برای تعیین نقاط نمونه‌برداری از روش سیستماتیک طبقه‌بندی تصادفی استفاده شد و 36 نمونه از 4 ایستگاه جمع‌آوری و جهت آنالیز به آزمایشگاه منتقل گردید. آماده‌سازی و هضم کامل رسوبات براساس دستورالعمل استاندارد موپام صورت گرفت. برای آنالیز نمونه‌ها از دستگاه ICP-OES مدل 730-ES استفاده شد. شاخص‌های مهم محیط زیست از قبیل شاخص زمین‌انباشتگی (Igeo) و شاخص ریسک اکولوژیک (ERi) محاسبه گردید. براساس نتایج به‌دست آمده میانگین غلظت نیکل، سرب، جیوه و وانادیوم  به‌ترتیب 58/8، 8/5، 6/9 و 88/7 میکرو‌گرم بر گرم وزن خشک بود. نتایج نشان داد که الگوی پراکنش فلزات سنگین در رسوبات به صورت وانادیوم> نیکل>سرب> جیوه بود. بر مبنای شاخص ژئوشیمیایی مولر، نیکل و سرب دارای آلودگی شدید، جیوه دارای آلودگی شدید تا بسیار شدید و وانادیوم دارای آلودگی متوسط است. آنالیز شاخص ریسک اکولوژیک (ERi) نشان داد که وضعیت ریسک برای نیکل، سرب و جیوه قابل توجه و برای وانادیوم متوسط است. می‌توان نتیجه گرفت که تالاب شادگان به‌دلیل ورود پساب‌های صنایع پتروشیمی آلوده به فلزات سنگین است و استفاده از تصفیه‌خانه‌های جدید، تجزیه کردن آلاینده‌ها و استفاده از مواد خام با درصد آلایندگی کمتر در مدیریت پساب‌ها جهت کاهش آلاینده‌ها ضروری است.