فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

طراحی بسته‌بندی تدبیر نهایی تولیدکنندگان کالاهای مصرفی است تا به یاری طراحان گرافیک بتوانند پیام برتری و بشردوستانۀ کالای خود را بر کالاهای رقیب به مصرف‌کنندگان نشان دهند و تا حد امکان بر انتخاب و فرهنگ آنان تأثیر بگذارند. موشکافانه‌تر باید گفت که طراحی نشانه‌نوشته بخش مهمی از این تأثیرگذاری را در بر می‌گیرد، به‌ویژه در دنیای امروزین که نگاهِ ریشه افکن گفتار و کارِ واسازانۀ نوشتار، تمرکز معنایابی از محوریت کلام را بیرون می‌راند و هر تصویر را معناساز نشان می‌دهد. در این مقاله تلاش می‌شود تا با هدف ترویج فرهنگ زیست‌محیطی، در یک چهارچوب نظری از گرافولوژی فرهنگی به تحلیل ویژگی‌های تصویرِ نوشتار و به‌ویژه طراحی نشانه‌نوشته و در نهایت طراحی بسته‌بندی کالاهای مصرفی پرداخته شود. با توجّه به اینکه این چهارچوب نظری پیش‌تر برای تحلیل ظروف گلابه‌ای دورۀ سامانی بر اساس دو نظریۀ گرافولوژی فرهنگی ژاک دریدا و مفهوم تمثیل در آثار والتر بنیامین بنیان نهاده شد، پرسش نخست این است که بر اساس گرافولوژی فرهنگی دریدا، از چه راه‌هایی در طراحی نشانه‌نوشتۀ بسته‌بندی کالاهای مصرفی می‌توان یک پیام بصری زیست‌محیطی را به تصویر کشید؟ پرسش دیگر اینکه چگونه بر اساس خوانش تمثیلی بنیامین، پیام بصری زیست‌محیطی طراحی‌شده در نشانه‌نوشته را در طراحی بسته‌بندی گسترش باید داد؟ به طور خلاصه، اگر بر اساس گرافولوژی فرهنگی هر حرف و گاهی حروفِ مرکب را نشانه‌ای از اجزاء و بدن انسان در نظر بگیریم، در حروف هر نشانه‌نوشته زبان بصری نهفته است که راه‌هایی برای رساندن پیام‌­ها و البته پیام زیست‌محیطی پیش رو می‌نهد. پاسخ پرسش دوم اینکه، اگر پیام زیست‌محیطی را هماهنگ با کالای مصرفی و همچنین متناسب با نشانه‌های حروف و کلمۀ نشانه‌نوشته در قالب یک مجموعه از تمثیل‌‌های فارسی گسترش دهیم، زبان بصری نوشتار (پیام زیست‌محیطی) در سرتاسر طراحی بسته‌بندی جریان خواهد داشت.