تدوین راهبردهای توسعه زیرساخت‌ ملی داده‌های آب و هوا برای ارتقا حکمرانی آب ایران

نویسندگان

1 دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز

2 دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل

3

4 دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز

5 دانشگاه آزاد اسلامی

doi
10.22034/sspp.2024.2026850.3613
چکیده

توسعه زیرساخت داده‌های آب ‌و هوا، باعث تضمین کیفیت، امنیت و یکپارچگی داده‌های آب و هوا در راستای ارتقاء سیاست‌گذاری حوزه منابع آب، تصمیم‌گیری‌های محیط‌زیستی و پیش‌بینی‌های هواشناسی می‌شود. علیرغم اهمیت این موضوع، جمع‌آوری و انتقال، پردازش و ذخیره‌سازی، تولید و انتشار داده و اطلاعات آب و هوا در کشور با چالش‌های متعدد ساختاری و نهادی روبرو است. لذا، این تحقیق با هدف شناسایی چالش‌ها و همچنین ارائه راهبردهای ارتقاء زیرساخت ملی داده و اطلاعات آب‌ و هوای کشور تعریف شده است. در این راستا، براساس مرور ادبیات و اسناد، همچنین جلسات مصاحبه و هم‌اندیشی با خبرگان، که در بازه زمانی آذر تا بهمن 1401 برگزار گردید، نقاط ضعف، قوت، فرصت و تهدیدهای موجود در زیرساخت داده‌های آب و هوا کشور شناسایی شد. سپس، راهبردهای بهبود این زیرساخت، توسط مدل SWOT استخراج و در سه بخش سیاستی، اقتصادی-اجتماعی و فنی، وزن‌دهی و اولویت‌بندی شدند. مهم‌ترین راهبردها به‌ترتیب اولویت شامل این موارد هستند: 1- ایجاد یک سامانه‌ ملی باهدف دسترسی سریع و راحت به اطلاعات تخصصی آب‌وهوا، 2- استفاده از تجهیزات نوین و فناوری‌های پیشرفته برای استخراج و دسترسی کامل به داده‌ها و بهبود دقت و افزایش اطمینان از گزارش‌های تحلیلی، 3- تعریف، تعیین و تصویب متولی رسمی و ساختار مناسب فرابخشی برای استانداردسازی، نظارت و اصلاح فرایند انتشار آمار و اطلاعات آب‌وهوا و 4- اصلاح قوانین و موانع ساختار حکمرانی در زمینه انتشار داده‌های آب‌وهوا. توجه به این راهبردها و تدوین برنامه‌های عملیاتی برای محقق شدن این راهبردها، یکی از اقدامات و سیاست‌های مهم در راستای ارتقاء وضعیت حکمرانی آب کشور است.