فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پلایای گاوخونی واقع در در 130 کیلومتری جنوب شرق اصفهان شامل سه پهنة گلی، ماسه‌ای و نمکی می‌باشد. پهنة گلی عمدتاً در بخش شمالی پلایا (دلتای زاینده‌رود) گسترش دارد. یک مغزة رسوبی برای مطالعه وضعیت آلودگی رسوبات گلی دلتای زاینده‌رود به فلزات سنگین از طریق حفاری در رسوبات تهیه گردید. از طریق مطالعة این مغزه، 7 رخساره شامل گل توده‌ای سیاه، گل توده‌ای قهوه‌ای، گل ماسه‌ای توده‌ای سیاه، گل ماسه‌ای قهوه‌ای، گل توده‌ای سبز روشن، گل ماسه‌ای سبز روشن و گل قهوه‌ای ژیپس‎دار و 5 زیر محیط کانال‌های انشعابی، حاشیة کانال، دریاچه و پلایا شناسایی گردید. برای تعیین نقش عوامل فیزیکوشیمیایی در تغییرات غلظت و آلودگی عناصر سنگین در رخساره‌ها، دانه‌بندی رسوبات به روش الک تر و هیدرومتری و اندازه‌گیری میزان pH و Eh، درصد کربنات کلسیم، مادة آلی کل (TOC) و غلظت فلزات سنگین در رسوبات انجام شد. نتایج حاصل از آنالیز نمونه‌های رسوب نشان داد که میانگین غلظت فلزات سنگین مورد بررسی (بر حسبppm) به‌ترتیب میزان به‌صورت منگنز (576/46)، روی (79/73)، کروم (50/84)، مس (46/32)، نیکل (37/40)، سرب (10/99)، کبالت (9/09) و کادمیوم (0/920) می‌باشد. بر اساس همبستگی بین غلظت فلزات سنگین و عوامل فیزیکوشیمیایی مورد بررسی و همچنین تحلیل خوشه‌ای، جذب عناصر منگنز، کبالت، نیکل و کروم تحت تأثیر میزان رس، اکسید آهن و Eh بوده و کلسیم‌کربنات و مواد آلی بر جذب عناصر کادمیوم، روی، سرب و مس تأثیرگذار بوده‌اند. نتایج حاصل از محاسبة شاخص‌های آلودگی رسوبات به فلزات سنگین شامل شاخص غنی‌شدگی (EF)، شاخص زمین انباشتگی (Igeo) و شاخص انباشت آلودگی (PLI) نشان داد که رسوبات مغزة برداشت شده از دلتای تالاب بین‌المللی گاوخونی علی‌رغم نشان دادن تغییرات شرایط محیط رسوب‌گذاری به‌صورت غیر آلوده هستند. نمونه‌های رسوبات تنها بر اساس شاخص زمین انباشتگی به سه عنصر روی، مس و کادمیوم آلودگی نشان می‌دهند.