بررسی نقش ساختار حکمرانی بخش گاز در حل چالش ناترازی؛ (مطالعه موردی: کشورهای منتخب)

نویسندگان
doi
10.22034/sspp.2024.2024341.3571
چکیده

بخش قابل توجهی از انرژی در کشور توسط گاز تأمین می‌شود. ناترازی گاز، امنیت این بخش را با مخاطراتی روبه‌رو کرده است. یکی از اصلی ترین علل بروز ناترازی، فقدان نظام حکمرانی مطلوب در این بخش است. در این پژوهش، دستاوردهایی از تجربه کشورهای مختلف در حل مشکل ناترازی از طریق اصلاحات ساختاری بخش گاز ارائه شده است. در گام اول پژوهش، از روش تحلیلی- توصیفی استفاده شده که مبتنی بر مطالعات کتابخانه‌ای است و چارچوب مفهومی پژوهش را شکل می‌دهد. در گام دوم، با استفاده از روش مطالعات موردی چندگانه، تجارب صورت‌گرفته در ساختار حکمرانی گازِ شرکت‌های گازپروم روسیه، قطرانرژی و بوتاش ترکیه مبتنی بر چارچوب نظری مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که اصلاحات صورت‌گرفته در بخش گازِ کشورهای منتخب مبتنی بر تفکیک سه سطح با عناوین سیاست‌گذاری، تنظیم‌گری و تصدی‌گری می‌باشد. شناسایی شئون حکمرانی در بخش گاز ایران و تفکیک آن‌ها از یکدیگر و سپس گنجاندن این امور در اساسنامه شرکت ملی گاز ایران و نیز توجه به لایه‌ی تنظیم‌گری از طریق ایجاد نهاد تنظیم‌گر بخش گاز، از جمله‌ توصیه‌های پیشنهادی این مقاله به شمار می‌آید.