بررسی حضور و تعیین رژیم غذایی شنگ (Lutra lutra) در ناحیة مصبی رودخانه‌های شرق استان گیلان: پل رود، خشک‌رود و آچارود

نویسندگان

1 گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعه‌سرا، ایران

2 گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعه‌سرا، ایران

3 سازمان تحقیقات و آموزش کشاورزی، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، پژوهشکده آبزی پروری آبهای داخلی (بندر انزلی)، ایران

doi
10.22059/jne.2022.341273.2420
چکیده

شنگ اوراسیایی (Lutra lutra) از جمله پستانداران ساکن گسترة زیستگاهی آب‌های داخلی ایران به‌‌شمار می‌رود که در رأس هرم غذایی و در خطر انقراض قرار دارد. مطالعات رژیم غذایی، برای درک بوم‌شناسی حیات­وحش و حفظ جمعیت آن‌ها حیاتی است. اهداف این مطالعه شامل بررسی حضور و تعیین رژیم غذایی شنگ در رودخانه­ های آچارود، خشک‌رود و پل ­رود واقع در شرق استان گیلان، و نیز بررسی میزان وابستگی این گونه به ماهیان دریای کاسپین بوده است. طول پنج کیلومتر انتهایی هر رودخانه­، در قالب سه بخش با طول تقریبی 1700 متر، بر حسب دوری یا نزدیکی به دریا مورد بررسی قرار گرفتتد. نتایج بررسی نشان داد که از طول پنج کیلومتری مورد بررسی رودخانه ­ها، شنگ تا 4/3 کیلومتری مصب حضور داشته است. در مجموع، 511 نمایة حضور با تغییرات فصلی مشخص در هر یک از بخش­ های رودخانه‌ها، مشاهده ­شد. بیشترین نمایة مشاهده ­شده در فصل پاییز و کمترین آن در فصل تابستان بود. بر اساس تجزیه و تحلیل و بررسی مدفوع‌­ها، 955 مورد طعمه شامل ماهی­ ها، سخت ­پوستان، خزندگان، دوزیستان، پرندگان و حشرات مشاهده شد. بالاترین شاخص تغذیه‌ای در سه رودخانة مورد بررسی، مربوط به ماهیان و کمترین شاخص تغذیه ­ای مربوط به حشرات بوده است. تغییرات فصلی در اقلام غذایی میان بخش ­ها نیز مشاهده شد. به‌‌طوری‌که در دو فصل پاییز و زمستان در هر سه بخش رودخانه ­ها، بیشترین شاخص تغذیه ­ای مربوط­ به ماهیان بود. در فصل بهار و پاییز، شاخص تغذیه ­ای ماهیان تغذیه ­شده عمدتاً مربوط ­به دسته ماهیان رودخانه ­ای و ماهیان مشترک رودخانه‌ای-دریایی بود. در فصل‌های تابستان و زمستان، درصد ماهیان دریایی نسبت ­به بهار و پاییز بیشتر بود. شاخص تغذیه ­ای اقلام غیرماهی نیز در فصل تابستان نسبت ­به فصول دیگر افزایش داشته است.