فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پژوهش حاضر با هدف تحلیل وضعیت مشارکت دانشجویان و اساتید در پیاده‌روی اربعین و ارائه راهکارهای ارتقای کیفی آن انجام شد. مبنای طراحی این مطالعه، ضرورت شناسایی نیازها و مسائل زائرانِ دانشگاهی در کنار نگرش‌های آنان به پیاده‌روی و انگیزه‌های آنان در قالب مطالعه کیفی بود. برای این امر، یک چارچوب روش‌شناختی کیفی با روش تحلیل محتوای حاصل از مصاحبه‌های نیمه‌ساخت‌یافته، تدوین شد. سه نوع مصاحبه با سه گروه متمایز دانشجویان، اساتید و کارشناسان و پژوهشگران حوزه اربعین طراحی و اجرا شد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که دانشجویان و اساتید که با انگیزه‌های مختلف معنوی، کنجکاویِ ادراکِ حضور در اربعین و کسب ثواب در این میدان حاضر می‌شوند، گاه با انگیزش‌های هویت‌گرایی شیعی یا انگیزۀ سیاسی ابراز قدرت شیعیان همراه هستند. آن‌ها گاه در موکب‌های مسیر پیاده‌روی در خدمات اسکان، تغذیه، رفاهی، پزشکی و همچنین نظارت، هماهنگی و مشاوره برای موکب‌ها فعالیت دارند. دانشگاهیان ضمن تأیید تسهیلات دانشگاه‌ها برای کاهش دغدغه دانشجویان بابت مسائل آموزشی، غیبت کلاس‌ها و دفاع از پایان‌نامه، از تبلیغات بیش از حد رسانه‌ها انتقاد داشتند و دولتی‌شدنِ اربعین را نادرست و همراه با پیامدهای منفی ارزیابی کردند. درعین‌حال، بر وظایف دولت در فراهم کردن زیرساخت‌های ارتباطی، ایاب‌وذهاب، اسکان، تغذیه و تسهیل امور کنسولی تأکید داشتند. در نهایت، پیشنهادهای راهبردی ارائه شده که عموماً متمرکز بر محورهایی است که متکی بر ظرفیت علمی و توانمندی دانشجویان و اساتید دانشگاه هستند و می‌توانند به شناخت بیشتر، آگاهی‌بخشی و کیفیت‌بخشی بیشترِ حضور زائرانِ دانشگاهی در پیاده‌روی اربعین کمک کنند.