پایش، مدلسازی سه بعدی و تعیین میزان ذخیره استخراجی معادن با استفاده از فتوگرامتری توسط پهپاد، مطالعه موردی: معدن شن و ماسه قدس لنجان اصفهان

نویسندگان

1 استادیار گروه مهندسی معدن، دانشکده مهندسی علوم‌زمین، دانشگاه صنعتی اراک، اراک

2 دانشجوی کارشناسی مهندسی نقشه‌برداری، دانشکده مهندسی علوم‌زمین، دانشگاه صنعتی اراک، اراک

doi
10.22084/nfag.2021.22945.1437
چکیده

فتوگرامتری با پهپاد یک رویکرد سریع، دقیق و مقرون­به­صرفه برای بدست آوردن اطلاعات مکانی با تفکیک­پذیری بالاست. مراحل اصلی فرآیند، اخذ تصاویر دارای همپوشانی از هدف، تولید ابرنقطه سه­بعدی متراکم، مدل رقومی ارتفاعی و ارتوموزاییک از سطح محدوده و ارزیابی دقت آن­ها با استفاده از تعداد مشخصی نقطه کنترل زمینی می­باشد. در پژوهش حاضر به­منظور پایش، مدلسازی سه­بعدی و تعیین میزان ذخیره برداشت شده و باقیمانده معدن شن و ماسه قدس واقع در ناحیه لنجان اصفهان از فتوگرامتری با پهپاد استفاده شد. بر اساس وسعت و شکل محدوده، تعداد 9 خط پرواز با فاصله حدودی 37 متر از یکدیگر با ارتفاع پرواز 114 متر طراحی و پیمایش شد. با پوشش طولی 75 درصد و عرضی 65 درصد برای تصاویر، تعداد کل عکس­های برداشت شده نیز 225 عدد می­باشد. هم­چنین تعداد 6 نقطه کنترلی (5 نقطه کنترلی و 1 نقطه چک) بطور پراکنده در سطح محدوده انتخاب شد که دامنه تغییرات خطا در این نقاط از 5/1- تا 5/1 میلی­متر و خطای کلی نقاط کنترل نیز حدود 8/6 میلی­متر، دقت مناسبی می­باشد. دقت کلی عملیات پیمایش محدوده بوسیله پهپاد از طریق مقایسه با نقطه چک زمینی توسط سامانه موقعیت­یاب مکانی سه­فرکانسه دقیق، مورد ارزیابی قرار گرفت که میزان خطای برداشت محدوده در سه راستای مختصاتی، بسیار ناچیز و کمتر از 5 سانتی­متر است. در نهایت حجم ناحیه استخراج شده و ماده معدنی باقیمانده، تعیین گردید و از ضرب حجم در جرم مخصوص متوسط (gr/cm34/1)، میزان ماده معدنی برداشت شده 43/3657 تن و ذخیره باقیمانده کانسار، 55/82942 تن محاسبه شد.