تحلیل رفتار مشارکتی گردشگران در حفاظت از جنگل بر اساس نظریة رفتار برنامهریزی شده (مطالعة موردی: منطقة جنگلی قلعهگل شهرستان خرمآباد)
نویسندگان
1 گروه توسعة روستایی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه لرستان، لرستان، ایران
2 گروه جنگلداری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه لرستان، لرستان، ایران
3 گروه جنگلداری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه لرستان، لرستان، ایران
doi
10.22059/jne.2022.334042.2335چکیده
گردشگری طبیعتمحور، یکی از گونه های مهم گردشگری است که ابزاری مناسب برای حفاظت از منابع طبیعی بهشمار می رود. تحقیق توصیفی-پیمایشی حاضر با هدف تحلیل رفتار مشارکتی گردشگران در حفاظت از جنگل بر مبنای نظریة رفتار برنامه ریزی شده در منطقة جنگلی قلعه گل شهرستان خرمآباد انجام شد. بدین منظور، 364 گردشگر که از منطقة جنگلی قلعه گل بازدید نموده بودند که با روش نمونهگیری در دسترس مورد پیمایش قرار گرفتند. برای گردآوری دادهها از پرسشنامه محققساخت استفاده شد. روایی محتوایی پرسشنامه ها با نظرسنجی از متخصصان تأیید و روایی سازه و پایایی ابزار نیز از طریق بررسی برازش مدل در دو سطح مدل اندازه گیری و مدل ساختاری بهدست آمد. یافته های تحقیق نشان داد که مدل اولیه رفتار برنامه ریزی شده (TPB) بهترتیب 63 و 52 درصد از نیت و رفتار محیطزیست گرایانه گردشگران را در حفاظت از جنگل تبیین می کند. سه متغیر اصلی نظریة رفتار برنامه ریزی شده شامل نگرش (ATT)، کنترل رفتاری درکشده (PBC) و هنجار ذهنی (SN) بود که همة آن ها تأثیرات مثبتی بر قصد گردشگران در حفاظت از جنگل داشتند. همچنین در تئوری توسعة یافته رفتار برنامه ریزی شده با گنجاندن متغیر نگرانی محیطزیستی (EC) 4 درصد قدرت تبیین متغیر رفتار گردشگران افزایش یافت. در تحقیق حاضر نگرش گردشگران بهعنوان مهمترین فاکتور شناسایی شد، بنابراین سیاست گذاران با تأکید بر آن می توانند در حفظ منابع طبیعی و جنگل مؤثر باشند. از سوی دیگر لازم است که سیاست های حمایتی برای حفاظت از جنگل با تأکید بر مشارکت گردشگران تدوین و اجرا شود.