پیش‌بینی مطلوبیت زیستگاه گربة شنی (Felis margarita) با استفاده از رویکرد شبکة بیزین

نویسندگان

1 گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران

2 گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران

3 گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران

4 گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.22059/jne.2022.336862.2369
چکیده

گربة شنی (Felis margarita) گربه ­سان کوچکی از خانواده  Felidaeاست که در شن­زارهای بیابانی آفریقای شمالی، عربستان، آسیای مرکزی، پاکستان و نیز نواحی استپی و بیابانی مرکز ایران پراکنش دارد. این گونه در طبقة حداقل نگرانی اتحادیه جهانی حفاظت از طبیعت (IUCN) و در ضمیمة  IIکنوانسیون منع تجارت گونه ­های در خطر انقراض (CITES) طبقه­ بندی می ­شود. حفاظت موفق از این گونه نیازمند درک جامع از نیازهای زیستگاهی آن است. در این مطالعه مدل مطلوبیت زیستگاه گونه با استفاده از شبکة باور بیزین و از طریق گردهم ­آوری دانش و اطلاعات موجود، واسنجی، تحلیل حساسیت و تأیید ساخته شد. امکان لانه­ سازی، تراکم طعمه، فاصله از تاغ­زار و استحکام خاک به‌عنوان مهمترین متغیرهای تعیین­ کنندة مطلوبیت زیستگاه گربة شنی تشخیص داده شد. صحت کلی مدل (96/7%) با استفاده از 120 نقطة حضور و عدم حضور گونه در شرق استان اصفهان ارزیابی شد. نتایج ارزیابی مدل با استفاده از تجزیه و تحلیل حساسیت و بکارگیری داده­ های حاصل از کار میدانی نشان داد که مدل تهیه شده به‌خوبی در جهت تعیین مطلوبیت زیستگاه عمل می کند. نتایج این مدل نه تنها توانست مجموع نظر کارشناسی و داده­ های حاصل از نقشه ­های کاربری اراضی را در کنار هم بگذارد، بلکه پایة مناسبی جهت استفاده در مدیریت تطبیقی برای حفاظت از زیستگاه­ های گربة شنی ایجاد کرده است.