بررسی رویکرد تربیت ذهن بر مبنای دیدگاه حکمت متعالیه با تاکید بر تقویت قوه خیال درآموزش کودکان
نویسندگان
1 استادیار دانشگاه فرهنگیان، اصفهان، ایران.
doi
10.22034/jpiut.2022.52574.3298چکیده
نقش تربیت ذهن و تاثیر آن بر رشد عقلانی کودکان موضوعی است که اخیرا مورد توجه جدی صاحبنظران عرصه تعلیم و تربیت قرار گرفته است. سابقه طرح این مساله را میتوان در آثار قدما بویژه صدرالمتالهین جستجو کرد. تبیین تفاوت دیدگاه صدوری ملاصدرا با سایرین در زمینه نقش آفرینی قوه خیال و ترجیح علم حضوری نسبت به علم حصولی در حکمت متعالیه، زمینهساز مباحثی است که میتواند الگوی بدیعی از تربیت ذهن را به روی صاحب نظران بگشاید. این مقاله ضمن بیان موضوع شناخت و نحوه حصول علم اختلاف نظر بین حکمای مشاء را با صدرالمتالهین شیرازی در تربیت ذهن بررسی میکند. بر خلاف سایر اندیشمندان که منشاء علم را صورتهای ذهنی حلول کننده در نفس قلمداد میکنند که به شکل حصولی قابل ادراک است، ملاصدرا آن را حاصل ابداع و خلق در نفس دانسته که به شکل حضوری و با مشارکت فعال قوه خیال ایجاد میشود. بر این اساس به نظر میرسد در فرایند آموزش و پرورش، تربیت قوای ذهن به تنهایی برای رشد فراگیران کفایت نمیکند؛ لذا ضرورت دارد تا در برنامههای آموزش فلسفه به کودکان راههای تقویت قوه خیال نیز به عنوان یک عنصر کلیدی و تاثیرگذار، محور فعالیت برنامهریزان آموزشی کشور قرار گیرد.