پیش‌‌بینی زوال روسازی جاده جنگلی در دوره زمانی توقف بهره برداری چوبی در جنگل‌های کوهستانی شمال کشور

نویسندگان

1 گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران

2 گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران

3 گروه جنگلداری دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران

doi
10.22059/jne.2022.344296.2443
چکیده

عدم تخصیص بودجه کافی پس از اجرای قانون استراحت جنگل‌ها، مرمت و نگهداری جاده‌های جنگلی طرحهای جنگلداری را مختل و موجب زوال آنها گردیده است. هدف این مطالعه، پیش‌بینی زوال جاده جنگلی در دوره 10 ساله اجرای قانون استراحت جنگل با استفاده از مدل زنجیره مارکوف پنهان و ارزیابی تأثیر آن بر ‌‌هزینه مرمت و نگهداری جاده می باشد. در‌‌ این پژوهش، طول 6/11 کیلومتر از شبکه جاده جنگلی سری 3 آغوزچال نوشهر انتخاب شد. همچنین با توجه به اطلاعات وضعیت جاده و با استفاده از شاخص‌های روسازی PCI و FRPCI در دوره زمانی متوالی 3 ساله (1399-1396) بررسی و روند زوال جاده توسط مدل زنجیره مارکوف پنهان در دوره 10 ساله پیش-بینی شد. نتایج تحقیق نشان داد، سرعت تغییر وضعیت روند زوال جاده از شرایط عالی به خوب سریعتر از تغییر از مرحله متوسط به ضعیف می باشد. از بین قطعات مورد بررسی، حدود 60% درصد تعداد قطعات جاده به‌صورت گسیخته و کمترین تعداد، قطعات با وضعیت عالی می‌باشند. پیش‌بینی می‌شود با ‌توجه به اجرای طرح تنفس و عدم تخصیص بودجه در طی یک‌دوره 10 ساله، جاده با یک شیب تند نزولی به زوال کامل برسد. نتایج این تحقیق، ضرورت تسریع در تخصیص بودجه جهت مرمت و نگهداری جاده موجود را تأکید می کند و همچنین مدل پیش‌بینی عملکرد زنجیره مارکوف با خطای مربع میانگین ها 0.01، قابلیت‌های لازم جهت پیش‌بینی دقیق روند واقعی زوال جاده را دارا می‌باشد. به‌کارگیری دیگر مدل‌های پیش‌بینی و ارزیابی در دوره‌های زمانی بیشتر، نتایج دقیق‌تری بهمراه خواهد داشت.