نقش ادراک در الگوی تقابل و تعامل ایالات متحده در قبال پرونده هسته‌ای جمهوری اسلامی ایران

نویسندگان

1

2 دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی

doi
10.22034/sspp.2022.699887
چکیده

الگوی تقابل راهبردی و تعامل تاکتیکی آمریکا در قبال جمهوری اسلامی ایران به طور معمول در چهارچوب نظریات کلان روابط بین­‌الملل یا از منظر تحلیل سیاست خارجی با تأکید بر مؤلفه داخلی و نظم بین­‌المللی مورد ارزیابی قرار گرفته است. با این حال، بررسی روند شکل­‌گیری رویکرد دولت اوباما و ترامپ در قبال ایران و به طور خاص پرونده هسته‌­ای نشان می­دهد فارغ از ریشه­‌ها و علل راهبرد تقابلی آمریکا نوع تصمیم­‌گیری و الگوی رفتار ایران در قبال واشنگتن نقش مهمی در تعدیل یا تشدید تقابل داشته است. فهم این مسئله از دریچه تئوری شناخت و واکاوی جایگاه ادراک کارگزاران آمریکایی در تصمیم­‌گیری راهبردی آنان می­‌تواند نقش مؤثری در اتخاذ رویکرد متقابل و متناسب از سوی ایران داشته باشد. از این رو، سوال اصلی آن است که ادراک آمریکا از نوع الگوی رفتاری ایران در سیاست خارجی چگونه بر شکل‌­گیری راهبرد واشنگتن در قبال تهران اثر گذاشته است؟ یافته‌­های این پژوهش نشان می­‌دهد که غالباً الگوی تعامل و تقابل آمریکا و ایران نسبت معکوس دارد. به عبارت دیگر، طبق تجربه، رویکرد تعاملی و تنش­‌زدایی ایران در قبال آمریکا منجر به تشدید تقابل و تنش­‌زایی از سوی واشنگتن شده است و رویکرد مقاومت فعال از طرف ایران موجب تعدیل رویکرد تقابلی آمریکا و تعامل -ولو تاکتیکی- آن گشته است.