«متخصص اخلاقی» مفهومی مهم ولی مجهول در فلسفه اخلاق هیوم و تناظر آن با رهیافت آشنای «داور راستین» در زیبایی شناسی هیوم
نویسندگان
1 استادیار گروه فلسفه دانشگاه تبریز، تبریز . ایران.
doi
10.22034/jpiut.2022.51463.3198چکیده
امروزه در فلسفه اخلاق از متخصص اخلاقی به عنوان فردی یاد میشود که در شرایط پیچیده قادر است رفتارهای درست را تشخیص داده و عامل ایدهآل اخلاقی باشد. این مفهوم چندان تازه نیست و میتوان آن را در فلسفه اخلاق هیوم نیز یافت؛ ولی چنانکه شایسته است مشهور نشده و فقط برخی محققان، یک فقره در رساله درباره طبیعت انسانی را بهعنوان شاهد این موضوع مطرح میکنند. با بررسی آثار هیوم شواهد زیادی در این خصوص مشاهده و تناظر میان آن و آموزه معروف داور راستین نیز مشخص میشود. همانگونه که در زیباییشناسی فردی بهعنوان داور راستین وجود دارد که با قریحه ذاتی و با ممارست، مقایسه، دوری از پیشداوری و استنتاجهای عقل سلیم، اصول کلی ذوق را بدست آورده و زیبایی را تشخیص میدهد. در اخلاق نیز شخصی وجود دارد که در شرایط پیچیده گمراه نمیشود و با لحاظ همان شرایط، رفتار درست و فضیلت و رذیلت را مشخص مینماید. همچنین هر دو فرد به تشخیص خطاهای عامه اقدام نموده و بهعنوان یک الگوی ایدهآل مطرح هستند.