سنتزپژوهی و بررسی اهمیت خدمات و کارکردهای باغ‌های اجتماعی

نویسندگان

1 گروه کشاورزی اکولوژیک، پژوهشکده علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

2 گروه کشاورزی اکولوژیک، پژوهشکده علوم محیطی دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

3 گروه کشاورزی اکولوژیک، پژوهشکده علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

4 گروه کشاورزی اکولوژیک، پژوهشکده علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

doi
10.22059/jne.2022.337816.2381
چکیده

با افزایش جمعیت و مهاجرت توجه به تأمین امنیت غذایی، افزایش انسجام اجتماعی و فرهنگی در شهرها اهمیت دوچندانی یافته است. به‌عنوان یک رهیافت برای تحقق انسجام اجتماعی و توسعة سرمایه اجتماعی، باغ اجتماعی که یک قطعه زمین در منطقة شهری است و توسط یک گروه از شهروندان که در آن به کار باغبانی مشغول هستند و جایگاه مهمی در توسعة شهری یافته است. از آنجا که شناخت کارکردهای باغ اجتماعی می‌تواند راهنمای سیاست‌گذاران و برنامه‌ریزان برای توسعة شهری باشد. در این تحقیق، کارکردهای این نوع باغ‌ها با رویکرد کیفی و با استفاده از سنتزپژوهی شاخص‌ها و مؤلفه‌های مرتبط با باغ‌های اجتماعی بررسی گردید. بر اساس یافته‌های تحقیق، خدمات و کارکردهای این باغ‌ها در هشت بعد اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، سیاسی، محیط‌زیستی، اکولوژیکی، آموزشی و سلامت دسته‌بندی شده که هریک از این ابعاد دارای مولفه‌هایی با ارزش متفاوت است. بر همین اساس پرسشنامه‌ای با هشت بعد و 125 مؤلفه طراحی شد. با استفاده از فرمول کوکران حجم نمونه 92 نفر تعیین شد و اطلاعات از جامعة آماری که  به‌صورت کاملاً تصادفی از بین جامعة آماری انتخاب شده در شهرستان کرج از طریق پرسشنامه محقق ساخته، اطلاعات جمع‌آوری شد. روایی پرسشنامه از دیدگاه و تجربیات اساتید و متخصین و پایایی با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ (89/0) تأیید شد. نتایج نشان داد که از این هشت کارکرد به‌ترتیب بعد آموزشی، محیط‌زیستی و سلامتی این باغ‌ها حائز بیشترین اهمیت هستند. این تحقیق نقش و جایگاه این باغ‌ها را در شهرسازی به‌خوبی تبیین نموده و در طراحی شهر و شهرسازی می‌تواند به‌عنوان یکی از ارکان و کاربری‌های مهم مدنظر قرار گیرد.