فلسفه شیمی و سیر تحول آن در گذر زمان

نویسندگان

1 استادیار گروه شیمی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.

doi
10.22034/jpiut.2022.53095.3349
چکیده

بر اساس معیارهایی شیمی یکی از بزرگترین رشته­های علمی در جهان است، علمی که به «تأثیر مستقیم مولکول­ها بر زندگی انسان» مربوط می­شود و در نتیجه سوالات اخلاقی، سیاسی، فلسفی و معرفتی را مطرح می­ کند. در این مقاله با هدف بررسی فرایند توسعه این علم از بعد فلسفی و تاریخی با تکیه بر مطالعات کتابخانه­ ای و مقالات موجود، موضوعات و روندهای اصلی در تکامل دیدگاه فلسفی به این علم تشریح و رابطه بین فلسفه شیمی و فلسفه علم با تمرکز بر موضوعاتی در فلسفه شیمی که سبب تجدیدنظر یا توسعه‌های عمده در فلسفه علم شد مورد بررسی و ارزیابی قرار گرفت. بررسی­ ها نشان داد تا همین اواخر، عملاً شیمی توسط فیلسوفان حرفه­ای علم به دلایل مختلفی از قبیل غفلت تاریخی از شیمی، تقلیل شیمی به فیزیک و عدم تمرکز بر روی ویژگی­ ها و ساختار شیمی نادیده گرفته شده بود و از اوایل دهه 1990، با سازماندهی اجتماعی شکل گرفته در آن و گسترش فعالیت­ های علمی به طور فزاینده‌ای از مرزهای رشته‌ای به سمت تحقیقات مسئله‌محور، وضعیت به شدت تغییر کرد به طوری که فلسفه شیمی در حال حاضر یکی از پررونق­ترین رشته­ ها در فلسفه علم است.