فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

رودخانه­ ها از آسیب پذیرترین اکوسیستم­ ها در جهان هستند، به‌همین دلیل تعیین و تأمین حداقل نیاز آبی محیط‌زیستی برای حفظ کارکردهای اکولوژیک آن‌ها و حفظ سلامت اکوسیستم رودخانه ­ها موضوع بسیار پیچیده ­ای از نظر علمی و فنی، مدیریتی، اجرائی و در نهایت اجتماعی و اقتصادی است. به‌منظور تعیین نیاز آبی محیط‌زیستی رودخانة آزاد که یکی از رودخانه­ های مهم استان کردستان است، پژوهش حاضر با استفاده از مدل PHABSIM صورت گرفت. در این پژوهش صحت داده‌های رودخانه ­های بالادست در مقایسه با رودخانة  پایاب سد در برآورد میزان نیاز آبی محیط‌زیستی مورد آزمون قرار گرفت. در این راستا داده ­های عمق و سرعت مناسب آب و شاخص کف بستر مناسب رودخانه برای زیست گونة شاخص ماهی در ماه ­های دی، بهمن و اسفند سال 1397 و فروردین و اردیبهشت سال 1398 به‌عنوان داده ورودی مدل مورد استفاده قرار گرفت. نتایج نشان داد که در روش استفاده از داده ­های بالا‌دست میزان نیاز آبی محاسبه شده برای فروردین و اسفند ماه به‌ترتیب برابر با  m3/s 6/7  و m3/s 4/7 است و همین میزان نیاز بر اساس داده­های خود رودخانة آزاد به‌ترتیب برابر با  m3/s 4/4  و m3/s 4/2 است این در حالی است که میزان جریان کمینه رودخانه در بازة زمانی 1366 تا 1389 برابر با m3/s 7/327  و m3/s7/779 است که این امر نشان می­ دهد داده ­های به‌دست آمده از روش جمع نیاز آبی سر شاخه­ ها در مقایسه با برآورد نیاز آبی در خود رودخانه دارای نزدیکی بیشتری به حداقل جریان در بازة زمانی 1366 تا 1389 است.