ارزیابی خصوصیات گیاه‌پالایی اطلسی مکزیکی، شاه‌پسند و اسطوخودوس در تیمار آبیاری با پساب فولاد: مطالعة موردی فولاد غدیر

نویسندگان

1 گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اردکان، اردکان، ایران.

2 گروه محیط زیست، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اردکان، اردکان، ایران

3 گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اردکان، اردکان، ایران

4 گروه محیط زیست، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اردکان، اردکان، ایران

doi
10.22059/jne.2022.339705.2399
چکیده

امروزه استفاده از گیاهان متحمل به تنش‌های محیطی در فضای سبز مناطق گرم و خشک امری ضروری است. یکی از مهم­ترین تنش ­ها، کیفیت آب آبیاری می­ باشد. این تحقیق با هدف بررسی خصوصیات فیزیولوژیکی و گیاه‌پالایی گیاهان آبیاری شده با پساب فولاد انجام شد. این پژوهش به‌صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با 12 تیمار و سه تکرار اجرا شد. تیمارهای آزمایشی شامل 1- آب آبیاری رایج فضای سبز 2- 50% اختلاط آب آبیاری رایج فضای سبز و پساب 3- پساب کامل 4- آب مخلوط (آب آبیاری رایج فضای سبز، پساب و پساب سختی‌گیر رزینی) می­ باشند. گیاهان مورد استفاده شامل اطلسی مکزیکی، شاه‌پسند و اسطوخودوس می­ باشند که همگی هم‌اندازه بودند. صفات مورد بررسی شامل اندازه­ گیری میزان فنل و آنتی‌اکسیدان که با دستگاه اسپکتروفتومتر انجام شد. برای ارزیابی توان گیاه‌پالایی، فاکتور انتقال، ضریب جذب زیستی و فاکتور غلظت زیستی نیز بررسی گردید. نتایج تجزیه واریانس داده‌ها نشان داد که تأثیر نوع آب بر ضریب جذب زیستی کادمیوم معنی‌دار نبوده ولی بر بقیه شاخص‌ها اختلاف معنی ­داری نشان داده است. همچنین نوع گیاه و برهمکنش نوع آب و نوع گیاه هم بر تمام شاخص‌ها در سطح 5 درصد معنی‌دار بود. نتایح نشان داد تیمار برهمکنش گیاه شاه‌پسند در آب خام رایج، تیمار 50% اختلاط آب خام رایج و پساب و تیمار پساب کامل و برهمکنش اسطوخودوس در 50% اختلاط آب خام رایج و پساب و تیمار آب مخلوط برای گیاه‌پالایی کادمیوم مناسب می‌باشند. اثر متقابل اطلسی مکزیکی با تیمار آب خام رایج برای گیاه‌پالایی سرب مناسب می‌باشد. با توجه به محدودة ضریب جذب زیستی، همة گیاهان مورد بررسی انباشت‌کننده نسبتاً مناسبی برای فلز کادمیوم و سرب ‌هستند.