تحلیل اثر پارامترهای اقلیمی بر تعداد روزهای غبارآلود استان قزوین

نویسندگان

1 گروه مهندسی علوم و محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه جیرفت، جیرفت، ایران

2 مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

3 مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

4 مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

doi
10.22059/jne.2022.335246.2344
چکیده

هدف از پژوهش حاضر ارزیابی اثر تغییر پارامترهای اقلیمی بر وقوع پدیدة گردوغبار در استان قزوین م ی­باشد. بدین منظور، متوسط پارامترهای بارش، رطوبت‌نسبی، تبخیر و تعرق پتانسیل، دما، سرعت متوسط باد و سرعت بادهای بیشتر از 6 متر بر ثانیه در بازة زمانی 2016-2006 در نظر گرفته شد و تعداد روزهای گردوغبار باتوجه به کدهای مربوط به پدیدة گردوغبار (06 تا 09، 30 تا 35 و 98) استخراج و در مقیاس ­های ماهانه، فصلی و سالانه محاسبه گردید. روند تغییرات پارامترهای اقلیمی و تعداد روزهای غبارآلود با استفاده از آزمون من-کندال و ارتباط بین آن‌ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون بررسی شد. نتایج نشان داد که سرعت بادهای بیشتر از 6 متر بر ثانیه در اغلب مقیاس­های مطالعاتی، روندی کاهشی و معنی ­دار (Z>-1/96) داشته است. روند مشابهی برای دمای متوسط و تبخیر و تعرق پتانسیل در ماه اکتبر مشاهده شد. روند تغییرات روزهای غبارآلود برای رخدادهای محلی در تابستان و برای رخدادهای فرامحلی در فصل بهار افزایشی و معنی‌دار نشان داده شد. این درحالی است که در سایر پارامترهای مورد بررسی، تغییرات معنی­داری مشاهده نشد. همچنین نتایج نشان داد روزهای غبارآلود محلی با شیب 0/08 و روزهای توأم با گردوغبار فرامحلی با شیب 0/68در دورة آماری مورد بررسی افزایش یافته ­اند. تحلیل همبستگی پیرسون نشان داد که ارتباط قوی و معنی‌داری بین افزایش دمای متوسط بیشینه با تعداد روزهای توأم با گردوغبار محلی در فصل زمستان و همچنین بین سرعت متوسط بادهای سطحی بهاره با تعداد روزهای غبارآلود در این مدت وجود شده است (0/67; P≤0/05=r).