عوامل مؤثر بر پذیرش فناوری‌های کارآمد آبی در سازگاری با تغییراقلیم و کاهش هدر رفت آب شهری

نویسندگان

1 گروه اقتصاد انرژی، کشاورزی و محیط‌زیست، دانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

doi
10.22059/jne.2022.337837.2382
چکیده

با توجه به پیامدهای تغییر اقلیم، برنامه­ریزان شهری در پی ارائه راهبردها و راه حل­ هایی برای مقابله با آثار تغییر اقلیم در کلان‌شهرها می باشند. در این میان مدیریت مصرف آب، مؤلفه­ ای از مدیریت تقاضا م ی­باشد که ناظر بر مسائل کاهش تلفات و مصارف غیرضروری آب است. در این راهبردها، تلاش بر این است که با استفاده از تجهیزات کاهندة مصرف، افزایش آگاهی مصرف­کنندگان و بکارگیری ابزارهای قانونی و اقتصادی، آب را  از یک کالای مصرفی به یک کالای ارزشی تبدیل و با بهبود راندمان مصرف آب، از هدر رفت و نابودی این منابع، جلوگیری نمود. بنابراین، شناسایی مؤلفه ­های اثرگذار بر اجرای کاراترین راهبردهای کنترل و کاهش اتلاف آب، به‌عنوان راهنمایی برای برنامه­ ریزان و سیاست‌گذاران در انتخاب ابزارهای مدیریت تقاضا و کاهش هدررفت آب، حائز اهمیت است. بر این اساس، در پژوهش حاضر با استفاده از روش پیمایشی و در قالب دو الگوی مجزای لاجیت، به ارزیابی عوامل مؤثر بر پذیرش فناوری ­های نوین در کاهش هدر رفت آن در داخل و فضای خارجی خانه توسط کاربران خانگی شهر تهران به‌عنوان یکی از مهمترین ابزارهای غیر اقتصادی، پرداخته شده است. جمع‌آوری داده­ های تحقیق از دو روش تکمیل پرسشنامه (حجم نمونه 256 نفر) و مصاحبة حضوری صورت گرفت. نتایج نشان داد مؤثرترین عوامل تمایل به پذیرش استفاده از تجهیزات کاهندة آب در داخل منازل به‌ترتیب به شاخص نگرش در مورد فناوری ­های کارآمد آبی و تحصیلات با کشش­ های وزنی5/54 و 4/17 اختصاص دارد. علاوه بر آن، افزایش شاخص نگرانی محیط­زیستی و تحصیلات به‌ترتیب منجر به افزایش 8/14 و 4/66 درصدی تمایل به سرمایه ­گذاری در فناوری­ کارآمد آبی در خارج از ساختمان م ی­شود. بر اساس نتایج مهمترین دلایل حفاظت و جلوگیری از هدر رفت آب در بخش خانگی به‌ترتیب به ترس از کم آبی و نیاز انسان به آن، ملاحظات محیط زیستی، تأثیر دوستان و خانواده و ملاحظات مالی اختصاص دارد. همچنین استفاده درست از آب در ساختمان، عدم آگاهی نسبت به کارایی تجهیزات و هزینه، به‌ترتیب رتبه اول تا سوم مهمترین دلایل عدم استفاده از تجهیزات با کارآمد آبی است.