فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مناطق ویژة حفاظتی، عرصه‌هایی از اکوسیستم‌های ارزشمند طبیعی هستند که از طریق سازمان‌های مربوطه مدیریت می‌‌شوند. پیشنهاد این مناطق در کنار مناطق حفاظتی سازمان حفاظت محیط‌زیست باعث تقویت وجه حفاظتی از اکوسیستم‌ها و تنوع‌زیستی می‌‌گردد. جایگاه چنین موضوعاتی در قوانین جنگل‌ها و مراتع کشور ایران اغلب قدیمی و مبهم و نیازمند به‌روزرسانی است. در این راستا با استفاده از حقوق تطبیقی می‌توان نقاط ضعف و قوت حقوق داخلی را بررسی کرد و اصلاحات مورد نیاز را پیشنهاد نمود. پژوهش حاضر به مطالعه تطبیقی قوانین جنگل و مرتع کشورهای ایران، فرانسه و آفریقای ‌جنوبی در مورد اختصاص مناطقی با رژیم مدیریتی و حفاظتی خاص، در خارج از عرصه‌‌های پیش‌بینی شده در قوانین محیط‌زیست می‌پردازد. این پژوهش در پنج گام حقوق تطبیقی شامل: 1) انتخاب موضوع و تعیین حیطة تحقیق، 2) توصیف، 3) مقایسه، 4) تبیین و 5) ارزیابی و ارائه پیشنهادات، انجام شده است. نتایج نشان داد مناطق ویژة حفاظتی جنگلی و مرتعی عرصه‌های طبیعی هستند که جنگلبانان در آن­جا ملاحظات حفاظتی خاصی را در ارتباط با 1) ذخایر طبیعی و زیستی، 2) میراث طبیعی و تنوع‌زیستی و 3) اکوسیستم‌های حساس و شکننده مورد توجه قرار می‌دهند. نتایج نشان داد آفریقای‌جنوبی با اعطای اختیارات ویژه به وزیر در خصوص ایجاد مناطق ویژة حفاظتی برای ذخایر طبیعی، در نظر گرفتن پیشنهادات و اعتراضات، بهره‌گیری از توصیه‌های علمی در تعیین حداقل مساحت مورد نیاز این مناطق و لحاظ کردن شاخص‌ها، معیارها و استانداردهای ضروری پیشرفته‌ترین قوانین را دارد. در پایان پیشنهادهای قانونی لازم به ‌منظور ایجاد این مناطق در عرصه‌های تحت مدیریت سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور ارائه شده است.