تقاضای القایی در سلامت: یک مرور نظام‌مند

نویسندگان

1 دانشگاه علوم پزشکی شیراز

2 دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد

doi
چکیده

مقدمه: یکی از مهمترین چالش‌های ایجاد شده در رابطه‌ی میان پزشک و بیمار و یا رابطه‌ی میان پزشک و بیمار و نهادهای خدمات‌رسان، تقاضای القایی (Induced Demand) است. به القای ارائه مراقبت و یا فروش خدمت غیرضروری به مراجعین سیستم سلامت که با اعمال قدرت از جانب ارائه‌کنندگان خدمت همراه است، تقاضای القایی گفته می‌شود. روش کار: مطالعه به صورت مرورنظام‌مند با رویکرد کیفی انجام گرفت و بر اساس آن پایگاه‌های علمی همچون SID، Iranmedex و Magiran با استفاده از کلیدواژه‌های «تقاضای القایی» و «تقاضای القایی در سلامت» مورد جستجو و بررسی قرار گرفت. جستجوی مقالات با اعمال محدودیت زمانی ده ساله (1388-98) انجام گرفت و مقالاتی که دارای تطابق زمانی و همخوانی محتوایی با موضوع پژوهش بودند، وارد مطالعه شدند و مورد تحلیل و بررسی قرار گرفتند. یافته‌ها: یافته‌ها در چهار دسته علل، چالش‌ها، نقش‌ها و راهکارها دسته بندی شدند. بررسی‌ها نشان داد عواملی چون علل زیربنایی، علل‌ ساختاری ناشی از عدم سیاستگذاری‌های صحیح، علل اجتماعی حاصل از تبلیغات و فضای جامعه در ایجاد تقاضای القایی نقش دارند. همچنین نبود ساختار صحیح در سازمان‌های بیمه‌گر و وجود بیمه‌های تکمیلی از دیگر علل بروز تقاضای القایی هستند. نتیجه‌گیری: با توجه به مرور نظام‌‌مند انجام شده، اصلاح روش‌های پرداخت به پزشکان، ایجاد پرونده الکترونیک سلامت، اصلاح تعرفه‌ها و افزایش آگاهی و اطلاع‌رسانی در جامعه را می‌توان از راهکارهای موثر در کاهش تقاضای القایی در نظام سلامت نام برد.